Contant geld is allesbehalve verdwenen
We pinnen en betalen met onze telefoon alsof het niks is, maar cash blijft verrassend populair. Volgens de Europese Centrale Bank gebeurt in Nederland nog steeds ongeveer één op de vijf betalingen met briefgeld. Daarom leggen veel mensen thuis wat contanten apart. Helemaal prima, maar wel tot op zekere hoogte: boven een bepaald bedrag wil de Belastingdienst weten wat je hebt liggen.
Nieuwe regels vanaf 2026: contant betalen boven € 3.000 is verboden
Sinds 1 januari 2026 geldt er een striktere grens voor contante betalingen. Reken je een aankoop af met meer dan € 3.000 aan cash, dan overtreed je de regels. Dat betekent niet dat je thuis geen hogere bedragen mag bewaren. Contant geld bezitten is gewoon toegestaan; het gaat om hoe je het gebruikt bij betalingen buitenshuis.
Overheden en banken raden zelfs aan om een klein noodpotje in contanten in huis te hebben. Valt het digitale betalingsverkeer uit, bijvoorbeeld door een grote stroomstoring, dan kun je in elk geval nog je boodschappen afrekenen.
Hoeveel contant geld kun je in 2026 zonder opgave bewaren?
Heb je thuis contanten, dan hoeft de Belastingdienst dat niet altijd te weten. In 2026 geldt: tot € 672 voor alleenstaanden en tot € 1.344 voor fiscale partners hoef je dit niet op te geven in je aangifte. Zit je daarboven, dan moet je het vermelden in je belastingaangifte.
Let op: cadeaubonnen en tegoedbonnen tellen mee in dat totaal. De Belastingdienst werkt bovendien met een peildatum: 1 januari van elk jaar. Voor de aangifte over 2025, die je uiterlijk 1 mei 2026 indient, gelden dus de grenzen die in 2025 van kracht waren – niet die van 2026.
Wanneer betaal je echt belasting over contant geld?
Veel mensen denken dat contanten buiten beeld van de fiscus blijven. In de praktijk is het voor de Belastingdienst inderdaad lastig te controleren wat je thuis verstopt, wat voor sommigen juist een privacyreden is om cash te sparen.
Toch levert dat meestal geen belastingvoordeel op. Of je je geld nu op een rekening hebt staan of in een koekjestrommel legt: het telt mee als vermogen in box 3. Je betaalt pas belasting als je totale box 3-vermogen boven de vrijstelling uitkomt: € 59.357 voor alleenstaanden of € 118.714 voor fiscale partners. Blijf je daaronder, dan betaal je niets, ongeacht of het om spaargeld, beleggingen of contanten gaat.
De nadelen van grote hoeveelheden cash thuis
Grote sommen in huis houden lijkt overzichtelijk, maar brengt flinke risico’s met zich mee. Diefstal ligt voor de hand. Inbrekers kennen de klassieke verstopplekken: in lades, in een kluisje, onder het matras of achter een plint. Ben je aan de beurt, dan ben je het geld vaak kwijt.
Ook bij brand of waterschade kun je in één klap veel biljetten verliezen. Je inboedelverzekering vergoedt dit meestal maar beperkt. De uitkering bij schade of diefstal van contant geld ligt vaak ergens tussen € 250 en € 500. Bewaar je bijvoorbeeld € 3.000, dan zie je daarvan doorgaans maar zo’n 10% tot 17% terug.
Wil je toch graag een grotere cashbuffer in huis, check dan goed je polisvoorwaarden. Zo weet je precies wat er wel en niet gedekt is en kun je beter inschatten hoeveel je verantwoord kunt bewaren.
In het kort
Contant geld is een handige back-up, maar let op de regels. Contant afrekenen boven € 3.000 is sinds 2026 verboden; thuis bewaren mag wel. In 2026 hoef je bedragen tot € 672 (alleenstaand) of € 1.344 (fiscale partners) niet te melden; alles daarboven neem je op in je aangifte. Belasting betaal je pas als je totale box 3-vermogen de grens van € 59.357 of € 118.714 (partners) overschrijdt. En vergeet niet: grote bedragen in huis brengen flinke risico’s met zich mee en zijn vaak maar beperkt verzekerd.
