Schenk- en erfbelasting in 2026: de nieuwe regels
Vanaf 2026 gelden er vernieuwde regels voor schenk- en erfbelasting. Het oogt misschien complex, maar met de juiste aandachtspunten is het goed te doen. De overheid wil twee dingen bereiken: belastingontwijking moeilijker maken en gezinnen meer rust en houvast bieden. Een aantal regels is strikter geworden, andere zijn juist soepeler. Dit is wat er gewijzigd is en wat dat voor jou kan betekenen.
In grote lijnen: eerlijker en strakker
De kern bestaat uit drie punten. Biologische kinderen krijgen dezelfde fiscale behandeling, ook als er geen formele erkenning is. Daarnaast treedt de Belastingdienst strenger op tegen schijnbewegingen en snelle acties kort voor een overlijden. Tot slot krijg je extra tijd om de erfbelasting af te wikkelen. Dit verkleint de grijze gebieden en maakt de afhandeling menselijker in een lastige periode.
Gelijke behandeling voor biologische kinderen
Een opvallende wijziging: voor biologische kinderen weegt formele erkenning minder zwaar. Staat met een DNA-test vast dat je biologisch kind bent, dan gelden dezelfde fiscale spelregels als voor erkende kinderen.
De kindvrijstelling is in 2026 € 26.230. Dat bedrag geldt nu dus ook voor biologische kinderen zonder formele erkenning. Daarmee verdwijnt een oude ongelijkheid. Zeker in samengestelde gezinnen en andere complexe situaties geeft dit meer helderheid en voorkomt het discussies en onverwachte rekeningetjes.
Strenger voor lastminuteconstructies
Sinds 2026 kijkt de fiscus strenger naar het verschuiven van vermogen aan het einde van iemands leven. Denk aan het snel verdelen van spaargeld tussen partners of forse schenkingen vlak voor overlijden. Lijkt zo’n stap vooral bedoeld om belasting te drukken, dan kan dat nu nadelig uitpakken.
Hoge giften kort voor het overlijden worden eerder als nalatenschap meegenomen. Ook kunstmatige verdelingen tussen partners corrigeert de fiscus sneller. Het gaat niet alleen om de vorm, maar juist om de intentie. Moraal: ga je pas op het nippertje schuiven, dan is de kans op extra heffing groter. Vroeg en doordacht plannen weegt zwaarder dan ooit.
Meer lucht voor de aangifte erfbelasting
Goed nieuws voor nabestaanden: de aangiftetermijn is verlengd van 8 naar 20 maanden. In de praktijk was de oude termijn vaak te kort, zeker als je rouwt en ook nog allerlei praktische zaken moet regelen.
Met 20 maanden heb je meer overzicht en tijd om advies te vragen. Dat verkleint de kans op fouten en onnodige kosten. De paperassen hoeven niet meteen bovenaan je lijst te staan, wat voor veel mensen een opluchting is.
Vrijstellingen erfbelasting 2026 in één oogopslag
Hoeveel erfbelasting je uiteindelijk betaalt, hangt af van je vrijstelling. Wat daarboven zit, wordt belast. Voor 2026 zijn dit de bedragen:
Partner: € 828.035.
Kind, pleeg- of stiefkind: € 26.230.
Kind met een beperking: € 78.671.
Kleinkind: € 26.230.
Ouders (samen): € 62.110.
Overige erfgenamen: € 2.769.
Deze vrijstellingen gelden per persoon, tenzij anders staat aangegeven. Het gat tussen kinderen en overige erfgenamen is daarbij flink.
Wat betekent dit in de praktijk voor jou?
Een voorbeeld zegt meer dan duizend woorden. Erf je als kind een woning met een waarde van € 400.000? Dan haal je eerst je vrijstelling van € 26.230 eraf. Over de overige € 373.770 betaal je erfbelasting. Afhankelijk van de schijven kan dat oplopen tot tienduizenden euro’s. Veel mensen schrikken als ze dit pas na het overlijden zien, dus op tijd inzicht helpt echt.
Let ook op bij het schenken van een woning. Er liggen plannen om vanaf 2027 bij woningschenkingen de marktwaarde te gebruiken in plaats van de WOZ-waarde. In regio’s waar de marktwaarde fors boven de WOZ ligt, kan dat tot meer belasting leiden. Neem dit mee als je overweegt een huis aan je kinderen te schenken.
In het kort: snelle trucjes om belasting te omzeilen werken lastiger, maar je krijgt juist meer tijd en duidelijkheid om zaken netjes te regelen. Met wat voorbereiding voorkom je vervelende verrassingen en houd je de harmonie in de familie.
