Meer en meer mensen in Nederland zetten hun deur open voor statushouders die nog geen eigen plek hebben. Omdat het in asielzoekerscentra continu druk is, wordt gekeken naar andere manieren om mensen met een verblijfsvergunning tijdelijk onder te brengen. Een opvallende optie wint terrein: statushouders een tijdje laten meedraaien bij Nederlandse gezinnen.
Met een speciale logeerregeling kunnen statushouders zo’n drie maanden terecht bij een gastgezin. Soms loopt dat wat uit, soms is het juist korter.
Sinds kort hoort daar ook een financiële meevaller bij. In een proef kunnen gastgezinnen een onkostenvergoeding krijgen van 150 tot 220 euro per maand.
Steeds meer Nederlanders doen mee. Maar waarom is zo’n regeling eigenlijk nodig? En wat betekent het in de praktijk als je iemand met een verblijfsvergunning tijdelijk in huis haalt?
Steeds meer Nederlanders zetten hun huis open
De stichting Takecarebnb koppelt Nederlandse gastgezinnen aan statushouders die voor korte tijd onderdak zoeken.
Dat gebeurt via een speciale logeerregeling.
Statushouders zijn mensen die na hun asielprocedure een verblijfsvergunning hebben gekregen. Ze mogen hier wonen, maar hebben vaak nog geen eigen huis.
Meestal blijven zij in een azc totdat er een geschikte woning vrijkomt.
Door het woningtekort loopt dat vaak langer uit dan je zou willen.
Daarom kunnen statushouders via Takecarebnb tijdelijk bij mensen thuis terecht.
Zo maken ze alvast kennis met het gewone leven buiten het azc.
Voor opvanglocaties levert het bovendien tijdelijk extra ruimte op.
Dit jaar al 444 koppelingen
De animo voor de logeerregeling blijft toenemen.
Uit de aangeleverde cijfers blijkt dat Takecarebnb dit jaar al 444 matches heeft gerealiseerd tussen gastgezinnen en statushouders.
Dat is 18 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar.
Het gaat dus om honderden huishoudens die bereid zijn iemand met een verblijfsvergunning tijdelijk in huis te nemen.
Niet elke geïnteresseerde wordt meteen gastgezin. De organisatie let op een goede match: verwachtingen en situatie moeten bij elkaar passen.
Iemand een paar maanden in huis hebben, raakt immers je dagelijkse ritme.
Gastgezinnen kunnen tot 220 euro per maand krijgen
Nieuw is dat er nu een onkostenvergoeding bestaat.
Sinds mei draait er een pilot waarin gastgezinnen 150 tot 220 euro per maand kunnen krijgen.
Eerder bestond zo’n vergoeding niet.
Het geld is bedoeld om extra uitgaven door het logeren te dekken.
Denk aan water, stroom en andere alledaagse kosten in huis.
Het is dus geen loon en ook geen normale huur voor een kamer.
Het exacte bedrag kan per gastgezin verschillen.
Zo wordt het makkelijker om tijdelijk iemand op te vangen zonder alle bijkomende kosten zelf te dragen.
Waarom wonen statushouders zo lang in een azc?
De grootste boosdoener is het woningtekort.
Wie een verblijfsvergunning heeft, mag uit het azc zodra er passende huisvesting is.
Maar gemeenten hebben moeite om genoeg woningen te regelen.
Daardoor wonen mensen die al rond zijn met hun procedure soms nog maanden in een azc.
Dat zorgt voor een domino-effect.
Als statushouders niet kunnen doorstromen en blijven, komen er minder plekken vrij voor nieuwe asielzoekers.
Daardoor loopt de druk op de opvang verder op.
De logeerregeling moet die druk tijdelijk wat verlichten.
Tekort loopt mogelijk in de duizenden
Volgens de huidige prognoses blijft de situatie in de opvang zorgelijk.
Als er niks verandert, kan het tekort aan opvangplekken oplopen tot zo’n 3.600 in januari en zelfs 7.600 in april.
Dat zijn flinke aantallen.
Dat betekent dat de capaciteit mogelijk niet toereikend is voor iedereen die opvang nodig heeft.
Door statushouders tijdelijk bij gastgezinnen te laten wonen, komen azc-plekken sneller vrij.
Wel goed om te benoemen: hiermee los je het woningtekort niet op.
Na de logeerperiode is er nog steeds een vaste woonplek nodig.
Kortom: het biedt tijdelijke verlichting, geen structurele oplossing.
Hoe werkt het als je iemand tijdelijk in huis neemt?
Geïnteresseerden kunnen zich via Takecarebnb aanmelden als gastgezin.
Daarna zoekt de organisatie een passende match met een statushouder.
Belangrijk is dat beide kanten duidelijke verwachtingen hebben.
Zo’n logeerperiode duurt meestal rond de drie maanden.
In die tijd woont de statushouder tijdelijk bij het gezin.
Voor jou betekent dat een extra huisgenoot, met wie je bijvoorbeeld keuken, badkamer en andere ruimtes deelt.
Voor de statushouder is het vaak een eerste kennismaking met het dagelijkse leven in een Nederlandse buurt.
Daarnaast helpt het bij taal oefenen en het opbouwen van contacten.
Niet elke logeerperiode gaat vlekkeloos
Volgens de organisatie gaat het meestal goed, maar soms stopt een verblijf eerder dan gepland.
Dat gebeurde vorig jaar elf keer.
De redenen liepen uiteen.
Soms was er simpelweg te weinig klik.
In andere gevallen veranderde de thuissituatie, waardoor logeren niet meer ging.
Dat laat zien dat opvang in een privéwoning niet voor iedereen werkt.
Samen een huis delen vraagt om wederzijds begrip, heldere afspraken en genoeg ruimte voor iedereen.
Daarom is een uitgebreide kennismaking vooraf belangrijk.
Waarom melden Nederlanders zich?
Volgens Takecarebnb melden veel nieuwe gastgezinnen zich omdat ze actief zoeken naar manieren om vluchtelingen te helpen.
Een veelgezochte term op Google is bijvoorbeeld: hoe kan ik vluchtelingen helpen?
Voor sommigen is geld geven niet genoeg; ze willen iets concreets doen.
Met een tijdelijke logeerkamer help je direct iemand zonder eigen woning.
Daarnaast leer je elkaar beter kennen door het dagelijkse contact.
Tegelijk is het een persoonlijke keuze.
Niet iedereen heeft de ruimte, tijd of juiste situatie om maandenlang iemand in huis te nemen.
Is dit dé oplossing voor de opvangcrisis?
De toenemende interesse laat zien dat veel Nederlanders best een stukje van het opvangprobleem thuis willen opvangen.
Toch is de vraag hoeveel impact dit landelijk kan hebben.
Met honderden matches per jaar betekent het voor individuele statushouders wél een belangrijke tijdelijke uitkomst.
Maar als het tekort in de duizenden loopt, zijn er ook andere maatregelen nodig.
Het grootste knelpunt blijft de beperkte doorstroming naar reguliere woningen.
Zolang dat niet opgelost is, zal de druk op de opvang waarschijnlijk blijven.
Discussie over wie verantwoordelijk is
De regeling roept een bredere vraag op: hoeveel moeten burgers zelf bijdragen aan het oplossen van de opvangproblemen?
Voorstanders vinden het mooi dat mensen vrijwillig hun huis openen en zo statushouders ondersteunen.
Zij zien het als een praktische manier om de druk op azc’s te verlagen en nieuwkomers sneller mee te laten doen.
Anderen vinden dat opvang en huisvesting vooral een taak van de overheid is.
Structurele problemen zoals het woningtekort, zo zeggen zij, moeten niet afhangen van de bereidheid van particulieren om iemand op te vangen.
Daar komt bij dat lang niet elk gezin een extra slaapkamer heeft.
Kortom, de logeerregeling biedt kansen, maar wakkert ook het gesprek aan over de rol van burgers en overheid.
Meer animo, ondanks hobbels
Ondanks de praktische hobbels merkt Takecarebnb dat de belangstelling groeit.
Het aantal matches steeg met 18 procent; dit jaar zijn al 444 statushouders gekoppeld aan een gastgezin.
De nieuwe vergoeding van 150 tot 220 euro per maand kan net dat zetje geven.
Voor statushouders betekent logeren bij een gastgezin dat ze het azc even kunnen verlaten.
Voor opvanglocaties levert het tijdelijk extra ruimte op.
Maar uiteindelijk blijft de vraag: hoe komen er genoeg permanente woningen?
De logeerregeling maakt voor honderden mensen verschil, maar het lost het grote woningtekort niet op.
Wat vind jij? Zou jij iemand met een verblijfsvergunning drie maanden in huis nemen voor maximaal 220 euro onkostenvergoeding per maand? Of hoort de overheid dit anders te regelen?
