Hoewel het politieke tegengeluid toeneemt, lopen de plannen voor minimaal zeven nieuwe megadatacenters in Nederland gewoon door. Dat blijkt uit gegevens van brancheclub Dutch Datacenter Association (DDA). Volgens de vereniging zijn de meeste vergunningen al binnen, waardoor eventuele nieuwe regels naar alle waarschijnlijkheid te laat komen om deze projecten nog te blokkeren.
Die plannen zorgen voor veel reuring. Terwijl de bouw van duizenden woningen stokt door een overbelast stroomnet, krijgen de nieuwe datacenters wel toegang tot enorme hoeveelheden elektriciteit.
Kamer kritisch over nieuwe datacentra
In de Tweede Kamer klinkt steeds vaker kritiek op de komst van zogenoemde hyperscales, de enorme datacenters van techreuzen zoals Microsoft en Google.
CU-Kamerlid Pieter Grinwis liet zich onlangs stevig uit. Hij vindt het lastig uit te leggen dat woningbouwprojecten stilvallen, terwijl grote Amerikaanse technologiebedrijven wél plek krijgen op het Nederlandse elektriciteitsnet.
Energieverbruik enorm
De impact van zo’n hyperscale is niet mals, zoals je je kunt voorstellen.
Een enkel groot centrum draait vaak op 70 tot 100 megawatt, goed voor ongeveer 600 tot 900 gigawattuur per jaar.
Ter beeldvorming:
- Eén hyperscale verbruikt ruwweg evenveel stroom als 200.000 tot 350.000 huishoudens.
- Zeven nieuwe locaties komen samen uit op het verbruik van circa 1,5 tot 2 miljoen huishoudens.
- Dat staat gelijk aan het elektriciteitsverbruik van meerdere grote Nederlandse steden.
Datacenters zijn nu al goed voor zo’n 5 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. Netbeheerders rekenen erop dat dit aandeel de komende jaren verder oploopt.
Watergebruik loopt eveneens fors op
Behalve stroom gaat er ook veel water doorheen bij het koelen van de servers.
Afhankelijk van de techniek verbruikt een groot hyperscale-datacenter jaarlijks tussen de 100 miljoen en 1 miljard liter water.
Als alle zeven nieuwe locaties volledig draaien, kan het totale watergebruik oplopen tot meerdere miljarden liters per jaar.
Dat komt overeen met het jaarlijkse drinkwaterverbruik van tienduizenden Nederlandse huishoudens.
Vergunningen grotendeels al rond
Over dit onderwerp wordt al jaren gesteggeld.
In 2022 bepaalde het kabinet dat nieuwe hyperscales alleen nog op een paar aangewezen plekken mochten verrijzen, met bovendien grenzen aan de omvang van toekomstige centra.
Voor verschillende projecten lagen de vergunningen toen al klaar. Daardoor vallen onder meer de geplande locaties in Amsterdam en Lelystad buiten de nieuwe kaders.
Nog meer plannen in de pijplijn
Behalve die zeven vrijwel zekere projecten liggen er nog meer voorstellen voor extra hyperscales.
Of die er daadwerkelijk komen, hangt af van wat de politiek de komende tijd besluit.
Voorstanders benadrukken investeringen, banen en de almaar groeiende vraag naar digitale diensten. Tegenstanders maken zich zorgen dat Nederland steeds meer ruimte, stroom en water reserveert voor buitenlandse techreuzen, terwijl huishoudens en bedrijven te maken krijgen met netcongestie en oplopende kosten.
De discussie over de positie van megadatacenters in Nederland is daarmee voorlopig nog niet uitgewoed.
