VVD op ramkoers: kan Jetten zijn wankele kabinet redden na de belastingruzie?

Het belastingplan haalde het, maar of het kabinet dat ook doet is de vraag. Voor premier Rob Jetten ligt er vrijdag 13 november een taaie klus: zorgen dat VVD, D66 en CDA weer samen aan tafel komen na een stemming die de onderlinge verhoudingen op scherp zette.Donderdagavond ging de Tweede Kamer met een nipte meerderheid akkoord met het belastingpakket voor 2027. Coalitiegenoot VVD stemde echter tegen. Zo krijg je de situatie dat het kabinet in het parlement steun vindt voor een belangrijk plan, terwijl een van de eigen regeringspartijen zich er nadrukkelijk van afkeert.Jetten wil vrijdag met vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) om tafel om te bekijken hoe het verder moet. Bij de aankondiging van dat overleg was nog onduidelijk of de VVD bereid is de samenwerking voort te zetten.

De overeenkomst die de spanningen liet oplopen

Aanleiding is de deal die D66 en het CDA sloten met oppositiepartijen PRO en Volt. Afgesproken is dat de belastingdruk verschuift van werk naar vermogen. De VVD vindt dat de coalitiepartners daarmee een grens overschrijden en verzet zich tegen extra heffingen op vermogen.VVD-fractieleider Ruben Brekelmans noemde het verloop donderdagavond ‘ontluisterend’. Hij wilde eerst met zijn partij overleggen voordat hij iets zei over de toekomst. Van een definitief vertrek uit de coalitie was dus nog geen sprake.Daar komt voor de liberalen nog een ongemak bij: het belastingpakket valt onder de verantwoordelijkheid van hun eigen minister van Financiën, Eelco Heinen. Zijn partij schaart zich echter niet achter de aangepaste voorstellen.

Het gaat om meer dan alleen geld

D66 en het CDA willen door. D66-fractievoorzitter Jan Paternotte waarschuwt dat een kabinetsbreuk kan uitmonden in een lange periode van stilstand. Hij roept de VVD op verantwoordelijkheid te nemen en samen door te werken.CDA-leider Henri Bontenbal ziet ook kansen om de samenwerking te lijmen, maar vindt dat daar een stevig gesprek voor nodig is. Dat moet volgens hem gaan over zowel de inhoud als de onderlinge omgang. Alleen naar de belastingcijfers kijken is dus niet genoeg.Jetten wijst woningbouw en stikstof aan als dossiers waarop hij met deze combinatie vaart wil maken. Zijn doel is een doorstart, met betere samenwerking tussen de partijen.

De stemming was niet het eindstation

Zelfs als de coalitie standhoudt, ben je er met het belastingpakket nog niet. De Eerste Kamer moet zich er nog over uitspreken en een meerderheid is daar allerminst zeker. Een zege in de Tweede Kamer betekent dus nog geen definitieve wet.Omdat het kabinet geen meerderheid heeft, zijn andere partijen nodig om wetten erdoor te krijgen. Deze crisis laat zien hoe lastig het wordt als je met de oppositie afspraken sluit die binnen de eigen coalitie weerstand oproepen.De hamvraag is nu of de partijen genoeg vertrouwen kunnen terugwinnen om samen verder te gaan. De VVD heeft haar volgende stap nog niet gedeeld. Schrijf je het einde van het kabinet nu al op, dan loop je voor de muziek uit.