Klinkt bekend: wéér die check bij de zelfscan
Zelfscannen is lekker vlot: je pakt wat je nodig hebt, tikt alles langs de scanner en je bent zo weg. Toch voelt het voor veel mensen alsof ze opvallend vaak worden stopgezet. Even wachten op een medewerker, soms zelfs je hele mandje opnieuw doorlopen – behoorlijk irritant en het kan je ook ongemakkelijk laten voelen. Zeker als je niks fout doet. Waarom lijkt dit nou juist jou te gebeuren? En kun je die kans eigenlijk verkleinen?
Waarom er controles zijn
Zelfscankassa’s besparen personeel en tijd, maar vergroten ook de kans op fouten. Bij zelfscannen gaat nu eenmaal vaker iets mis dan bij een bemande kassa: een streepjescode die niet pakt, een product dat onderin blijft liggen of iemand die bewust ‘vergist’. Voor winkels telt dit allemaal als verlies, daarom gebruiken ze systemen die bepalen wanneer extra controle nodig is.
Belangrijk om te weten: dat is meestal geen persoonlijke keuze van de medewerker. Software kijkt mee met je handelingen en start automatisch een controle zodra iets afwijkt.
Zo bepaalt het systeem of jij aan de beurt bent
Controles zijn zelden volledig willekeurig. Het systeem legt jouw gedrag naast wat ‘normaal’ is. Scan je in hoog tempo meerdere items achter elkaar, dan kan dat overkomen als slordig. Ben je juist traag of twijfel je vaak, dan valt dat óók op. Zelfs de pauzes tussen twee scans tellen mee.
Ook je boodschappen beïnvloeden de kans. Alcohol, duurdere producten of artikelen die vaak vergeten worden, verhogen je risicoprofiel. Je kunt ze keurig scannen en toch schiet de kans op een check omhoog.
Je geschiedenis telt stiekem mee
Wat veel mensen niet weten: het systeem onthoudt eerdere controles. Ging er toen ooit iets niet helemaal goed – per ongeluk of niet – dan telt dat later mee. De software ‘ziet’ geen intentie, alleen de uitkomst. Eén gemist item kan je dus langer blijven achtervolgen.
Je gedrag aan de kassa
Niet alleen wat je scant, maar ook hoe je je gedraagt, speelt mee. Veel om je heen kijken, vaak van hand wisselen, spullen eerst neerleggen en later pas scannen – dat wijkt af van het gemiddelde patroon. Zelfs wat nerveus gefriemel kan effect hebben.
Ironisch genoeg: omdat je bang bent gecontroleerd te worden, ga je je anders gedragen, waardoor de kans juist stijgt. Het systeem leest geen emoties, alleen timing en handelingen.
Drukte en tijdstip maken verschil
Het moment waarop je afrekent doet ertoe. Tijdens spitsuren is de kans op controle groter, omdat er dan meer fouten worden gemaakt. Winkel je vaak op die drukke momenten, dan word je gemiddeld vaker gecheckt.
Heel vroeg of juist laat boodschappen doen kan hetzelfde effect hebben. Met minder personeel in de buurt staat het systeem strakker afgesteld.
Tips om minder vaak gecontroleerd te worden
Helemaal voorkomen lukt niet, maar je kunt de kans wel verkleinen. Werk rustig en in een vast ritme: pak één product, scan het, check of het op het scherm staat en leg het daarna pas weg. Stapel geen items op elkaar vóórdat ze zijn gescand en vermijd onnodige bewegingen.
Wees extra alert bij grote, dure of ‘gevoelige’ artikelen. Houd ze net iets langer bij de scanner en wacht op de piep én de bevestiging. Haast is hier je grootste vijand.
Toch gekozen voor controle? Doe dit
Blijf rustig. Medewerkers zien je niet als verdachte; ze reageren op een signaal van het systeem. Vriendelijk en duidelijk blijven zorgt er meestal voor dat je snel klaar bent.
Mopperen of boos worden helpt niet. Sterker nog, het maakt het ongemakkelijker en kan ervoor zorgen dat je een volgende keer weer opvalt.
Wanneer de gewone kassa handiger is
Heb je veel losse artikelen, alcohol of allerlei aanbiedingen? Dan is de kans op een extra check hoger. In zulke gevallen kan een bemande kassa sneller en relaxter zijn.
Word je bijna altijd eruit gepikt? Wissel eens af tussen zelfscan en een bemande kassa. Het systeem herkent patronen, en variatie kan dat patroon doorbreken.
Vergeet niet: het ligt niet aan jou
Het belangrijkste om te onthouden: het systeem kent je gezicht, naam of bedoelingen niet. Het kijkt puur naar data en gedrag. Dat voelt soms oneerlijk, maar het werkt voor iedereen hetzelfde. De een wordt nu eenmaal wat vaker geraakt dan de ander.
Als je rustig, bewust en consequent scant, maak je de kans op controle kleiner. En als je toch aan de beurt bent, zegt dat niks over jou als persoon – het is simpelweg hoe het systeem is ingericht.
