Verhoogd cholesterol: moeilijk te merken, toch cruciaal
Een hoog cholesterol geeft zelden duidelijke waarschuwingen. Daardoor heb je het vaak niet door, terwijl je hart en bloedvaten er wel last van kunnen krijgen. Let je op kleine veranderingen in hoe je je voelt, dan kun je soms op tijd ingrijpen en problemen voor zijn. Hieronder staan signalen die je niet wilt negeren en tips wat je zelf al kunt doen.
Hoe je leefstijl je cholesterol beïnvloedt
Kies je vaak voor kant-en-klaar, snacks en zoet, dan krijg je vooral ongezonde vetten en suikers binnen. Dat jaagt het ‘slechte’ LDL omhoog en drukt het ‘goede’ HDL omlaag, waardoor vaten sneller dichtslibben. Met dagelijkse beweging en een gevarieerd, voedzaam eetpatroon duw je die balans juist de goede kant op en verlaag je je risico.
Elf signalen om scherp op te letten
1. Hardnekkige slechte adem
Ruikt je adem blijvend onfris terwijl je goed poetst, flost en spoelt? Veranderingen in speeksel en je mondflora kunnen samenhangen met ontregelde cholesterolwaarden. Gaat het niet over, laat je dan even nakijken door de huisarts.
2. Aanhoudende dorst
Ben je opvallend dorstig en moet je vaker plassen, ook al drink je genoeg? Dat kan passen bij ontregelde bloedsuikers, wat soms samengaat met een ongunstig cholesterolbeeld. Blijft het spelen, laat je waarden dan controleren.
3. Bloeddruk die oploopt
Als vet zich in de vaatwanden ophoopt, worden de vaten nauwer. Je hart moet dan harder werken en je bloeddruk gaat omhoog. Die mix vergroot het risico op hart- en vaatproblemen, dus regelmatig meten is de moeite waard.
4. Wiebelerig evenwicht
Merk je dat je vaker uit balans bent of dat je coördinatie hapert? Een ontregelde vetstofwisseling kan invloed hebben op je zenuwen. Lijkt onschuldig, maar is wel een seintje om je gezondheid te laten checken.
5. Gelige bobbeltjes op je huid
Kleine gelige bultjes (xanthomen) kunnen ontstaan doordat cholesterol zich onder de huid opstapelt. Ze zijn meestal pijnloos, maar kunnen wél duiden op hoge waarden. Laat je vetten/lipiden eens prikken.
6. Onrustige nachten
Val je lastig in slaap of word je geregeld wakker? Cholesterol is betrokken bij de productie van hormonen die je slaap-waakritme regelen. Raakt die balans verstoord, dan kan dat je nachtrust beïnvloeden.
7. Snel kortademig
Sta je al te hijgen na een trap of korte wandeling? Vernauwde vaten voeren minder zuurstofrijk bloed aan naar spieren en longen. Kortademigheid is een signaal om serieus te nemen, niet om weg te wuiven.
8. Te weinig beweging
Veel zitten laat je HDL dalen en je LDL stijgen, waardoor plaques makkelijker ontstaan. Elke dag wandelen, fietsen of wat krachttraining helpt je waarden vaak al snel de goede kant op.
9. Steeds je keel moeten schrapen
Heb je vaak de neiging je keel te schrapen zonder duidelijke reden? Ook hier kan verminderde doorbloeding klachten geven. Geen keihard bewijs, maar wél iets om breder te laten onderzoeken.
10. Aanhoudende vermoeidheid
Voel je je voortdurend moe, zelfs na goed slapen? Bij vernauwde vaten komt er minder zuurstof bij spieren en organen, waardoor je sneller uitgeput raakt. Dat is meer dan alleen ‘drukte’ en vraagt om onderzoek.
11. Geheugenhaperingen of moeite met woorden
Kom je niet op namen of vind je woorden lastiger? Aangetaste bloedvaten in de hersenen kunnen geheugen en taal beïnvloeden. Neem dit serieus en laat je waarden checken.
Wat je nu kunt aanpakken
Herken je een of meer van deze signalen? Laat je cholesterol prikken bij de huisarts; dat is de eerste stap. Ondertussen kun je jezelf helpen met: extra groenten, peulvruchten, volkoren en (vette) vis; minder ultrabewerkte snacks; elke dag bewegen; stoppen met roken; en alcohol met mate. Kleine, vol te houden veranderingen leveren vaak snel winst op voor hart en bloedvaten.
