Miriam is 23 en loopt muurvast. Niet omdat ze geen zin heeft om te werken, zegt ze, maar omdat haar hoofd overloopt. Ze noemt het klimaatstress: een voortdurende angst over de toekomst van de aarde die haar elke dag lamlegt. Slapeloze nachten, paniekaanvallen, tranen bij elk nieuwsbericht. Werken gaat niet meer. En hulp? Daar kom je veel moeilijker aan.
“Ik word continu heen en weer geschoven,” zegt Miriam. “Iedereen zegt me te snappen, maar niemand pakt het echt op.”
Alsof de wereld in brand staat
Miriam begon een paar jaar terug steeds meer met klimaatverandering bezig te zijn. Wat eerst nieuwsgierigheid was, werd een obsessie. “Overstromingen, bosbranden, hittegolven — ik kon het niet meer naast me neerleggen. Het voelt alsof alles in brand staat terwijl de rest gewoon doorgaat.”
Volgens Miriam is haar stress niet zomaar een ‘fase’ of een beetje overbezorgd, maar een zware mentale last. “Mijn lijf staat continu op standje overleven. Hoe moet je dan acht uur per dag draaien?”
Ze heeft het echt geprobeerd: verschillende banen, tijdelijke klussen, vrijwilligerswerk. Toch liep ze elke keer vast. “Op de werkvloer kreeg ik paniekaanvallen. Dan hoor je: ‘Neem even adem.’ Alsof dat het fixt.”
Geen baan, geen inkomen
Omdat werken niet gaat, vroeg Miriam bijstand aan. Maar daar botste ze op een harde realiteit. “Ze zeiden letterlijk: klimaatstress is geen erkende reden om niet te werken.”
Ze moet, zegt ze, óf bewijzen dat ze volledig arbeidsongeschikt is, óf beschikbaar blijven voor werk. “En ik val precies ertussen: te ziek om te werken, te ‘gezond’ voor steun.”
Dat voelt oneerlijk. “Een burn-out wordt serieus genomen. Depressie ook. Maar zodra je het aan klimaat koppelt, kijken mensen je aan alsof je je aanstelt.”
Het advies: ‘Zet het nieuws uit’
Wat haar het meest frustreert, is het gebrek aan echt begrip. “Ik krijg adviezen als: ‘Ga minder op social media’ of ‘focus op leuke dingen’. Alsof je je zorgen over morgen gewoon kunt uitzetten.”
Voor haar is klimaatstress allesbehalve een luxe-issue. “Dit gaat over bestaanszekerheid. Over de vraag of mijn generatie überhaupt een leefbare toekomst krijgt.”
Instanties lopen achter, vindt ze. “De wereld verandert, maar de systemen niet. Mentale klachten die niet in een hokje passen, lijken voor hen simpelweg niet te bestaan.”
Online steun, offline niks
Op social media vindt Miriam wél herkenning. Daar delen jongeren massaal machteloosheid en klimaatangst. “Ik ben dus niet alleen. Maar van online begrip kun je de huur niet betalen.”
Ze woont ondertussen weer bij haar ouders. Haar studie ligt stil, werken lukt niet en sparen is onmogelijk. “Mijn leven staat op pauze terwijl ik pas 23 ben.”
Kritiek van buitenaf
Lang niet iedereen heeft begrip. “Mensen zeggen: ‘Ga gewoon werken’ of ‘Je zoekt een excuus’. Dat doet pijn,” zegt Miriam. “Alsof ik hiervoor kies.”
Ze vraagt zich af waar de grens ligt. “Wanneer mag je zeggen: dit is te veel? En wie bepaalt dat eigenlijk?”
Ik hoef geen luxe, ik wil rust
Miriam zegt dat haar wensen niet groot zijn. “Ik wil geen vrijstelling voor altijd. Ik wil tijd, begeleiding en bestaanszekerheid. Zodat ik kan herstellen zonder constante angst.”
Volgens haar staat de samenleving op een splitsing. “We zeggen tegen jongeren dat ze zich zorgen móéten maken over het klimaat. Maar als die zorgen te zwaar worden, sta je er alleen voor.”
Ze wendt haar blik af en zegt dan zacht: “Het voelt alsof ik word gestraft omdat ik te veel om de toekomst geef.”
