Een groeiend aantal Nederlanders brengt een periode van het leven buiten de landsgrenzen door. Dat heeft gevolgen voor de AOW. Als je in je werkzame jaren niet onafgebroken in Nederland hebt gewoond of gewerkt, bouw je minder rechten op en valt je AOW later lager uit. Dat meldt de Sociale Verzekeringsbank (SVB), die de uitkeringen uitvoert.
Je AOW groeit in de jaren dat je in Nederland woont of werkt. Elk verzekerd jaar telt mee voor je pensioenopbouw. Wie een tijd in het buitenland verblijft of werkt, mist dus opbouw en krijgt later een lagere uitkering.
Dat zie je bijvoorbeeld bij mensen die jarenlang over de grens hebben gewerkt, een onderneming buiten Nederland hadden of pas op latere leeftijd naar Nederland zijn verhuisd. Ook als je na je pensioen in het buitenland gaat wonen, kun je met andere regels en extra controles te maken krijgen.
Lagere AOW kan extra steun betekenen
Omdat een lagere AOW soms niet genoeg is om rond te komen, kunnen sommige ouderen een aanvullende uitkering krijgen. Die regeling, de Aanvullende inkomensondersteuning ouderen (AIO), vult het inkomen aan tot het sociaal minimum.
Het aantal ouderen dat zo’n aanvulling nodig heeft, loopt snel op. De SVB moet daarbij nagaan of mensen bijvoorbeeld nog inkomsten of bezittingen in het buitenland hebben. Dat maakt het werk complexer, zeker nu de organisatie ook met personeelstekorten kampt.
Wonen over de grens zorgt voor extra controles
Steeds meer gepensioneerden kiezen ervoor om na hun pensioen in het buitenland te gaan wonen. Voor de SVB is het dan lastiger om precies vast te stellen wat iemands situatie is. Zo moet worden bepaald of je alleen woont of samen met een partner, want dat heeft invloed op de hoogte van je AOW.
Alleenstaanden krijgen ongeveer 70 procent van het minimumloon als AOW, terwijl partners ieder ongeveer de helft ontvangen. Volgens de SVB sluiten deze regels niet altijd aan bij moderne samenlevingsvormen en zijn ze in andere landen lastig te controleren.
Meer AOW’ers wonen over de grens
Nederland telt circa 4,6 miljoen mensen met recht op AOW. Ongeveer 340.000 van hen wonen in het buitenland. De SVB verwacht dat dit de komende jaren oploopt tot rond een half miljoen in 2043.
Door die ontwikkeling wordt het voor de uitvoeringsorganisatie steeds moeilijker om alle uitkeringen correct af te handelen. Vooral de combinatie van internationale situaties en complexe regels zorgt voor extra werkdruk.
Pleidooi voor eenvoudiger regels
Daarom pleit de SVB voor eenvoudiger AOW-wetgeving, zodat sneller duidelijk is waar je recht op hebt. Het kabinet onderzoekt een vereenvoudiging van de sociale zekerheid, maar concrete plannen zijn er nog niet.
Ook wordt gekeken naar het aanpassen van de regels rond samenlevingsvormen binnen de AOW. Daarnaast wil het kabinet de AOW-leeftijd sneller laten stijgen, waardoor het aantal nieuwe gepensioneerden minder hard toeneemt.
Volgens de SVB zit de grootste uitdaging vooral in de ingewikkelde regels. Als helderder is waar mensen recht op hebben, maakt het volgens de organisatie minder uit hoeveel AOW’ers er zijn.
