Kabinetscrisis zet peiling van de Hond op zijn kop: onverwachte winnaars en pijnlijke verliezen

Zouden de gepeilde kiezers het voor het zeggen hebben, dan pakt Progressief Nederland met 32 zetels de koppositie. De PVV blijft daar elf zetels achter. De opvallendste uitkomst in de peiling van Maurice de Hond zit echter lager op de ranglijst: de VVD wint één zetel, terwijl een meerderheid van haar eigen ondervraagde kiezers vindt dat de partij uit het kabinet moet stappen.

Wat verschoof er in een week tijd?

De Hond ondervroeg vrijdagmiddag 13 november bijna 6.000 Nederlanders, een dag na het debat over het Belastingplan. In vergelijking met 6 november stijgt Pro onder leiding van Jesse Klaver van 31 naar 32 zetels. De PVV van Geert Wilders blijft op 21. JA21 houdt met 16 zetels de derde plek, maar stond een week eerder nog op 18. Daardoor is de daling bij JA21 in deze vergelijking groter dan de plus bij Pro.

Iets lager delen twee coalitiepartijen de vierde plek. D66 blijft net als vorige keer op 14 zetels. De VVD tikt eveneens 14 aan, na eerder 13. De derde regeringspartij, het CDA, gaat van 11 naar 12. Samen komen ze zo op 40 van de 150 zetels, tegenover 38 een week terug. Forum voor Democratie levert één zetel in en komt uit op 11.

De kwestie die de VVD splijt

Deelnemers kregen ook vragen over de knetterende ruzie binnen de coalitie. D66 en CDA hadden met Pro en Volt afspraken gemaakt over het Belastingplan voor 2027. De VVD lag dwars bij het zwaarder belasten van vermogen. Toch ging de Tweede Kamer akkoord met het plan. Daarmee lag voor de coalitiepartners de vraag op tafel hoe ze na zo’n aanvaring nog samen verder kunnen.

Op de vraag of de VVD het kabinet moet verlaten, zei 56 procent van alle respondenten ja. Onder de ondervraagde VVD-kiezers was dat 59 procent. Zo krijgt partijleider Dilan Yeşilgöz twee verschillende signalen uit dezelfde peiling: in de zetelprojectie blijft haar partij overeind, terwijl op de losse vraag over regeringsdeelname juist een meerderheid van de eigen ondervraagde achterban voor opstappen kiest.

Zeven op de tien rekenen op verkiezingen

De Hond vroeg ook wat mensen denken dat er gaat gebeuren. Zeven op de tien deelnemers verwachten in 2027 nieuwe Tweede Kamerverkiezingen. Dat is iets anders dan een stemvoorkeur. Je kunt rekening houden met een gang naar de stembus en tegelijk hopen dat de partijen er samen uitkomen.

Timing is hier belangrijk als je de cijfers bekijkt. De antwoorden kwamen op vrijdagmiddag binnen. Het overleg dat de coalitiepartijen in het weekend voerden, kon in die reacties dus nog niet meewegen. De 32 zetels voor Pro en de 40 voor de drie regeringspartijen samen vangen het sentiment van precies dat moment.