“Waarom zou ik opdraaien voor andermans ongezonde leefstijl?”
Anne (28) stoort zich al tijden aan wat zij een scheef systeem vindt. Volgens haar draaien mensen die gezond leven indirect op voor de zorgkosten van rokers — en dat moet veranderen.
“Ik ben bewust met mijn lijf bezig, sport, rook niet en drink zelden,” zegt ze. “Waarom betaal ik net zoveel zorgpremie als iemand die willens en wetens zijn lichaam schade toebrengt?”
Voor Anne is het helder: wie bewust extra gezondheidsrisico’s neemt, zou daar financieel ook verantwoordelijkheid voor moeten dragen.
Persoonlijke keuze of betutteling?
Haar voorstel ontketent meteen stevige discussies. Tegenstanders noemen het discriminerend en waarschuwen voor een glijdende schaal.
Als rokers extra gaan betalen, wat staat er daarna op het lijstje?
Meer premie voor mensen met overgewicht?
Hogere lasten voor wie drinkt?
Heffingen voor mensen die niet bewegen?
Critici benadrukken dat solidariteit juist de kern vormt van het Nederlandse zorgstelsel.
“Roken is geen aandoening, maar een keuze”
Anne houdt voet bij stuk. Volgens haar is roken geen pech of toeval, maar een bewuste beslissing met bekende gezondheidsrisico’s.
“We weten al jaren wat de gevolgen zijn: longziekten, kanker, hart- en vaatproblemen — dat jaagt de samenleving op enorme kosten. Het is toch logisch dat daar financiële consequenties aan vastzitten?”
Ze benadrukt dat het haar niet om straffen gaat, maar om een systeem dat eerlijker voelt.
Solidariteit op de proef
Het debat raakt een gevoelig punt: hoe ver reikt solidariteit in de zorg? In Nederland is het uitgangspunt dat iedereen samen de kosten draagt, los van iemands persoonlijke situatie.
Maar nu de zorgpremies stijgen, wordt de discussie over leefstijl en verantwoordelijkheid feller. Steeds meer mensen vragen zich af of het systeem nog wel eerlijk voelt.
Online laait de discussie op
Op sociale media is het debat fel. Sommigen geven Anne groot gelijk en vinden het logisch dat ongezonde keuzes financieel doorwerken.
Anderen zijn woedend en noemen haar voorstel kil en onsympathiek. Zij wijzen erop dat verslaving complex is en dat zorg voor iedereen toegankelijk moet blijven.
De standpunten liggen ver uit elkaar.
Waar trek je de grens?
Blijft de premie gelijk voor iedereen, of moet je meer gaan betalen als je bewust ongezonde keuzes maakt? En ondermijnt differentiatie niet het idee van gelijke toegang tot zorg?
Voor Anne is het duidelijk: “Solidariteit betekent niet dat gezond en ongezond gedrag precies hetzelfde behandeld moeten worden.”
Critici vrezen juist dat zo’n aanpak de samenleving verder uit elkaar kan trekken.
Wie zit er goed: de voorstanders van persoonlijke verantwoordelijkheid of de hoeders van collectieve solidariteit?
