De Russische oblast Irkoetsk is in rep en roer nadat een jonge medewerker van een instelling die zich bezighoudt met pestbestrijding is overleden. Intussen zitten diverse ziekenhuizen op slot en heeft een enorme aluminiumfabriek een mondkapjesplicht afgekondigd.
Plaatselijke bronnen suggereren een mogelijke pestbesmetting. De Russische gezondheidsdienst Rospotrebnadzor ontkent dat echter stellig en spreekt voorlopig van een onverklaarde longontsteking.
Die kloof tussen de officiële lezing en de forse ingrepen roept logischerwijs veel vragen op.
Jonge medewerkster overlijdt onverwacht
Middelpunt van de commotie is een 28-jarige vrouw die werkte bij het Irkoetskse instituut dat zich tegen de pest richt.
Volgens verschillende berichten werd ze op 29 september in het ziekenhuis opgenomen. Twee dagen daarna is ze overleden.
De Russische autoriteiten hebben de exacte doodsoorzaak niet publiek gemaakt. Rospotrebnadzor meldde dat het ging om een ‘longontsteking van onbekende oorsprong’ en stelt dat er in het onderzoek geen micro-organismen zijn gevonden die met haar werk te maken hebben.
Toch doen er heel andere verhalen de ronde.
Speculaties over de pest
Regionale media berichten dat artsen intern over pest praten. Deutsche Welle meldt bovendien dat het hoofd van het naburige Boerjatië eerder schreef dat de vrouw aan de pest was gestorven. Officieel is die diagnose niet bevestigd.
Er gaan ook uiteenlopende verhalen rond over de mogelijke bron van een besmetting.
Eén scenario is dat ze de bacterie tijdens een reis heeft opgelopen. Een andere lezing wijst naar een mogelijk voorval in een laboratorium.
Die laatste suggestie wordt door de Russische gezondheidsdienst weersproken. Volgens Rospotrebnadzor heeft zich bij het instituut geen incident met gevaarlijke pathogenen voorgedaan.
Verscheidene ziekenhuizen in quarantaine
Intussen zijn er wel opvallend strenge stappen gezet.
Lokale media melden dat de klinische ziekenhuizen nr. 1, 3 en 10 in Irkoetsk in quarantaine zijn gegaan. Ook een kinderziekenhuis en, volgens meerdere berichten, een kraamkliniek vallen onder de restricties.
Bij sommige instellingen mogen familieleden niet op bezoek komen.
In het naburige Sjelechov waren eerder al afdelingen dicht. Daar gold tijdelijk een opnamestop en mochten bepaalde patiënten het ziekenhuis niet uit.
Grote fabriek voert mondkapjesplicht in
Ook buiten de zorginstellingen zie je maatregelen opduiken.
Zo heeft de aluminiumfabriek van Irkoetsk in Sjelechov een mondkapjesregime ingesteld.
De fabriekstop noemt het een preventieve stap en verwijst naar het seizoen waarin luchtweginfecties sowieso vaker rondgaan.
Zoals je je kunt voorstellen, wakkert het de nervositeit onder bewoners verder aan.
Topgezondheidsfunctionaris reist naar de regio
Ook op het hoogste niveau wordt de zaak scherp gevolgd.
Anna Popova, hoofd van Rospotrebnadzor en dus de hoogste sanitaire autoriteit van Rusland, is naar Irkoetsk afgereisd. Samen met gouverneur Igor Kobzev woonde ze een spoedvergadering bij van de regionale commissie voor sanitaire en epidemische bestrijding.
De gouverneur sprak daarbij van een vermoedelijke ‘uitermate gevaarlijke infectie’, zonder publiekelijk te benoemen om welke ziekteverwekker het zou gaan.
Volgens de autoriteiten staan alle bekende contacten van de patiënte onder medisch toezicht.
Tot nu toe zijn bij deze groep geen symptomen vastgesteld en vallen de tests negatief uit.
Naar verluidt bijna 200 mensen in quarantaine
Volgens Meduza zaten er op 2 oktober 197 mensen in quarantaine.
Tegelijk benadrukt Rospotrebnadzor dat bij de getraceerde contacten geen ziekteverschijnselen zijn gevonden.
Daarnaast noemt de dienst de epidemiologische situatie in Irkoetsk en Sjelechov ‘stabiel’.
Dat botst met de signalen uit de regio: afdelingen die dicht zijn, mensen onder toezicht, een mondkapjesplicht en een bezoek van de hoogste sanitaire functionaris van het land.
Is er nu echt een pestuitbraak?
Daar valt nu nog geen harde conclusie over te trekken.
Er circuleren meerdere berichten die haar overlijden linken aan de pest, maar officieel is die diagnose door de Russische gezondheidsdienst niet bevestigd.
De autoriteiten houden het enkel op een ernstige infectiesituatie en een longontsteking met onduidelijke oorzaak.
Zeker is wel dat er forse voorzorgsmaatregelen zijn doorgevoerd.
Tegenwoordig is de pest behandelbaar
De pest wordt veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. De ziekte dankt haar beruchtheid aan historische uitbraken zoals de Zwarte Dood, die in de middeleeuwen miljoenen levens eiste.
Dat betekent niet dat je bij een hedendaagse besmetting automatisch hetzelfde hoeft te vrezen.
Tegenwoordig is de ziekte met antibiotica te behandelen. Vooral bij de longpest is snelle start van therapie cruciaal. Zonder tijdige zorg kan die variant zeer ernstig en zelfs dodelijk zijn.
Rusland volgt de situatie op de voet
Voorlopig blijft er dus veel onduidelijk.
Een jonge medewerkster van een instituut dat juist met gevaarlijke infectieziekten werkt, is onverwacht overleden. Diverse ziekenhuizen zitten in quarantaine, mogelijke contacten worden gemonitord en personeel van een grote fabriek draagt verplicht mondkapjes.
Tegelijk stellen de Russische autoriteiten dat er geen bevestigde pestuitbraak is en dat de epidemiologische situatie stabiel blijft.
Of het daadwerkelijk om een pestbesmetting ging, moet vervolgonderzoek uitwijzen.
