Poetin lokt Europa naar Moskou met kans op vrede, maar stelt één opvallende eis

Het klinkt misschien als een feestje, maar het draait hier om oorlog en vrede. De Russische president Vladimir Poetin wil dat Europese gezanten naar Moskou komen. Daar moeten ze toelichten hoe Europa in de vredesgesprekken over Oekraïne staat. Pas daarna wil Rusland bepalen wat de volgende stap wordt. Is dit een opening richting vrede, of vooral een sluwe zet van het Kremlin?

Uitnodiging uit China

Poetin zei dit donderdag tegen verslaggevers in China. Eerder die dag zou hij aan de zijlijn van de APEC-top in Shenzhen in een driegesprek hebben gezeten met de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping.

Volgens persbureau Reuters liet Poetin weten dat Rusland Europese afgevaardigden heeft voorgesteld om naar Moskou te komen. Daar moeten ze helder maken hoe zij in de onderhandelingen staan. Daarna bepaalt Moskou in welke vorm het overleg met Oekraïne doorgaat.

Wat heeft Europa te bieden?

Opmerkelijk genoeg zegt Poetin niet per se tegen Europese deelname te zijn. Tot nu toe zaten vooral Moskou, Washington en Kyiv met elkaar om tafel, met magere opbrengst. Volgens hem pushen de Verenigde Staten ‘tamelijk stevig’ om Europa ook aan te laten schuiven.

Maar eerst wil het Kremlin precies horen wat Europa meeneemt. Vrij vertaald: je bent welkom, zolang Moskou tevreden is met de boodschap.

Geen militaire steun voor Kyiv

Tegelijk, schrijft Metro, verzet Poetin zich tegen militaire samenwerking tussen Europa en Kyiv. En dat is juist waar veel Europese landen de laatste jaren op hebben ingezet: wapens, trainingen en geld voor het Oekraïense leger.

Die uitnodiging legt dus meteen een pijnlijke kwestie op tafel. Hoe praat je over vrede terwijl je Oekraïne blijft steunen in een oorlog met precies dat land dat je uitnodigt?

Gesprekken zaten muurvast

De oproep volgt op maanden van slopende en weinig vruchtbare diplomatie. Vorige week zaten Russische, Oekraïense en Amerikaanse vertegenwoordigers voor het eerst in negen maanden weer samen in Abu Dhabi. Moskou en Kyiv kwamen daar tot een grote gevangenenruil, maar echte doorbraken bleven uit.

Ook de ontmoeting met Trump en Xi in Shenzhen leverde volgens Amerikaanse media geen grote diplomatieke doorbraak op.

Stappen de Europeanen in?

Of Europese diplomaten daadwerkelijk het vliegtuig naar Moskou pakken, is nog niet zeker. Volgens Bloomberg denken Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk – de zogeheten E3 – al een tijdlang na over gesprekken in Moskou. Een definitieve knoop is nog niet doorgehakt.

Dat zou hoe dan ook opvallend zijn. Sinds de Russische inval in 2022 zijn de lijnen tussen Europese hoofdsteden en het Kremlin tot een minimum teruggebracht.

Twee perspectieven

Voorstanders ruiken kansen. Zit Europa zelf aan tafel, dan kan het zijn eigen belangen én die van Oekraïne verdedigen. Anders bestaat het risico dat er óver Europa wordt beslist, zonder dat Europa zelf meepraat.

Critici blijven argwanend. Zij vrezen dat Poetin tijd rekt of Europa uit elkaar probeert te spelen door landen afzonderlijk te benaderen. En ze vinden het wrang dat Moskou de voorwaarden dicteert waaronder Europa zou mogen aansluiten.

Veel reacties

Het nieuws zorgt voor flink wat reuring. Op de Facebookpagina van Metro stroomden honderden reacties binnen. Voor de één is dit een voorzichtig begin richting vrede, voor de ander een list. Wat vrijwel iedereen gemeen heeft: na bijna vijf jaar oorlog snakken veel mensen naar verandering.

Voor nu ligt de bal bij Europa. Stappen de gezanten op het vliegtuig naar Moskou, of houden ze de boot af?

Bronnen: Reuters, Bloomberg en CNN, via Metro.