De laatste jaren hoor je steeds vaker gemor van kiezers die zich teleurgesteld voelen. In de D66-achterban leeft het idee dat de partij beloften niet waarmaakt en in de praktijk vooral de VVD-lijn volgt. Tegelijk vinden sommige VVD-stemmers juist dat hun partij te veel opschuift naar het progressieve beleid van D66.
Voor critici is dat een teken dat het verschil tussen de twee kleiner is dan vaak wordt voorgesteld. Sommigen gaan zelfs zover te zeggen dat D66 en de VVD in de basis dezelfde koers varen. Waar komt dat beeld vandaan?
Allebei aangesloten bij dezelfde Europese fractie
Een veelgehoord argument is dat zowel D66 als de VVD zijn aangesloten bij Renew Europe, een fractie in het Europees Parlement. Die brengt liberale, pro-Europese partijen uit verschillende EU-landen samen, met samenwerking, open economieën en Europese integratie als speerpunten.
Critici stellen dat dit lidmaatschap beide partijen in dezelfde Europese beleidslijn duwt. Grote keuzes over economie, marktwerking, EU-samenwerking en regelgeving zouden binnen zo’n fractie grotendeels gezamenlijk worden uitgestippeld, waardoor nationale accentverschillen kleiner lijken dan ze zijn.
Met die redenering maakt het voor je stem uiteindelijk weinig uit welke van de twee je kiest, omdat de hoofdrichting van het beleid volgens hen vergelijkbaar blijft.
Waar ze in koers en beleid overlappen
Critici wijzen daarnaast op inhoudelijke raakvlakken tussen D66 en de VVD. Beide partijen gelden meestal als pro-Europees, economisch liberaal en voorstander van internationale samenwerking. Ze steunen regelmatig vergelijkbare voorstellen over EU-integratie, handelsbeleid en de positie van Nederland binnen de Unie.
Volgens die analyse leggen beide partijen vooral nadruk op:
- Meer EU-samenwerking en verdieping van integratie
- Een open, concurrerende economie en internationale handel
- Maatschappelijke kwesties aanpakken met marktgerichte instrumenten
- Een uitgesproken internationale blik voor Nederland
Voor wie vindt dat de partijen sterk op elkaar lijken, bevestigt dit het idee dat de verschillen vooral in toon en profilering zitten, niet in de kern van het beleid.
Maar er zijn volgens anderen wel degelijk verschillen
Tegenstanders van die lezing benadrukken dat partijen binnen dezelfde Europese fractie nog steeds eigen accenten en prioriteiten hebben. Zij zien juist duidelijke verschillen tussen D66 en de VVD, bijvoorbeeld op klimaat, onderwijs, sociale voorzieningen en de rol van de overheid.
Waar de VVD vaak inzet op economische vrijheid en een kleinere overheid, zet D66 doorgaans zwaarder in op onderwijs, democratische vernieuwing en progressiever sociaal beleid. Volgens deze kiezers en analisten zijn het dus zeker niet twee druppels water.
Een discussie die bij kiezers blijft terugkomen
De vraag in hoeverre D66 en de VVD op elkaar lijken, raakt aan een bredere kwestie in de Nederlandse politiek: hoeveel onderscheid kunnen partijen nog maken als ze in Europa samenwerken en regelmatig samen regeren?
Voor sommige kiezers versterkt die samenwerking het idee dat beide partijen in de praktijk dicht tegen elkaar aan zitten. Anderen vinden juist dat de ideologische verschillen duidelijk zichtbaar blijven.
Hoe ver de afstand tussen D66 en de VVD nou echt is, blijft uiteindelijk een kwestie van interpretatie — en van hoe jij als kiezer het gevoerde beleid ervaart.
