Ben jij zo iemand die op elke taalfout duikt?
Krijg je jeuk als je in een tekst een tikfout spot? En voel je meteen de neiging om in te grijpen alsof je de taalpolitie bent? Dan kan het zijn dat je een trekje hebt dat minder gezellig overkomt dan je denkt. Uit onderzoek blijkt namelijk dat fanatieke taalcorrectors in het dagelijks leven vaak als minder ‘aangenaam’ worden gezien.
Klinkt misschien wat hard, maar het komt wel uit een wetenschappelijke bevinding. Foutjes zijn niet ineens prima of nuttig, maar hoe jij erop reageert zegt mogelijk meer over jou dan over de schrijver.
Zo pakten de onderzoekers het aan
Een team van de Universiteit van Michigan liet 83 deelnemers een reeks e-mails lezen. In die berichten waren bewust verschillende soorten fouten gestopt: nonchalante typefouten, grammaticale missers en – als controlegroep – foutloze teksten.
Na afloop gaven de proefpersonen een oordeel over de vermeende afzenders. Niet alleen over hoe slim ze overkwamen, maar ook over vriendelijkheid en andere persoonlijke indrukken. Op die manier werd zichtbaar hoe taalmissers het beeld van iemand kunnen kleuren.
Wie ergert zich, en wie laat het los?
Er kwam een duidelijk patroon naar voren: extraverte mensen lieten zich minder afleiden door die taaluitschuivers. Zij keken makkelijker door de missers heen en bleven milder in hun oordeel.
Anderen, die zichzelf eerder als introvert zien of lager scoren op ‘aangenaamheid’, stoorden zich juist meer aan spel- en grammaticafouten. Hun waardering voor de afzenders kelderde sneller zodra er iets wrikte in de tekst.
Waarom die ergernis zo werkt
Volgens de onderzoekers draait het om hoe goed je met afwijkingen kunt omgaan. Taalfouten zijn kleine breuken met je verwachting; sommige mensen halen er hun schouders over op, anderen schieten meteen in de irritatie. Die laatste groep reageert strenger en koppelt de misstap sneller aan het karakter of de capaciteiten van de schrijver.
Nog een nuance: deelnemers die zichzelf erg gewetensvol vonden en mensen die minder openstaan voor nieuwe ervaringen, bleken vooral gevoelig voor puur typografische slippertjes. Dus niet per se de zwaardere taalfouten, maar juist de tikfoutjes die ontstaan door haast. Dat wijst op een duidelijke link tussen taalgevoeligheid en iemands persoonlijkheidsprofiel.
Wat betekent dit voor je dagelijks leven?
De volgende keer dat je zenuwachtig wordt van een extra spatie of een d/t-klepper, is het de moeite waard om even te checken: reageer ik op de inhoud, of vooral op het foutje? Duidelijke taal is natuurlijk belangrijk. Maar dit onderzoek suggereert dat jouw irritatieniveau ook iets vertelt over hoe je naar afwijkingen en imperfecties kijkt.
Dat betekent niet dat je nooit meer iemand mag attenderen op een fout. Denk alleen even na over toon en timing. Gaat het om een losse app of een snelle, informele mail, dan begrijp je de boodschap meestal prima ondanks een typo. En een vriendelijke tip landt bijna altijd beter dan een streng standje.
Foutjes, persoonlijkheid en grijstinten
Belangrijk om te onthouden: de deelnemers gaven hun indruk van de schrijvers, maar zo’n indruk is geen feit over iemands slimheid of vriendelijkheid. Een typfout maakt je niet dom, net zomin als perfecte spelling je automatisch sympathiek maakt. Het onderzoek laat vooral zien met welke bril we naar taal kijken.
Het leuke – of juist confronterende – is dat je zo ook je eigen leesbril leert kennen. Ben je iemand die soepel over ruis heen leest, of zoom je in op elk detail? Beide houdingen hebben hun plek, maar ze beïnvloeden wel hoe je anderen beoordeelt.
Tot slot: taal is mensenwerk
We tikken allemaal weleens te snel, zeker op je telefoon of onder tijdsdruk. Online communicatie barst bovendien van de afkortingen, autocorrect-missers en losse zinnen. Dat maakt taal levendig, maar ook een tikje rommelig. Niet iedereen heeft dezelfde tolerantie voor die rommel, en precies daar biedt dit onderzoek een kijkje onder de motorkap.
Spot je in dit stuk of ergens anders toch een slordigheid? Laat het gerust weten – met een vriendelijke noot kom je het verst. En wie weet merk je dat een beetje soepelheid in taal het gesprek erachter ook leuker maakt.
