Ratten die tussen vuilniszakken scharrelen zijn al irritant genoeg, maar in Amsterdam blijft het niet bij wat je op straat ziet. Ook horecazaken krijgen ermee te maken. Video’s van dieren die door een restaurantkeuken rennen laten zien hoe heftig het op sommige plekken kan zijn. Ondertussen kwamen er in 2024 zo’n 6.800 meldingen van rattenoverlast bij de gemeente binnen. De vraag is: hoe zorg je dat de stad voorkomt dat het probleem telkens terugkomt?
Duizenden meldingen, maar geen bewezen recordplaag
De aantallen uit 2024 laten zien dat rattenoverlast groot is. Toch kun je op basis van die cijfers niet zomaar concluderen dat Amsterdam een plaag van ongekende omvang doormaakt. Volgens de NOS lag het aantal meldingen in recordjaar 2021 hoger, met ruim 7.000.
Meldingen zijn bovendien geen telling van alle ratten in de stad. Ze geven vooral weer hoeveel overlast wordt doorgegeven. Dat verandert niets aan de hinder voor bewoners, maar is wel belangrijk om de ontwikkeling netjes te duiden.
Voedsel en schuilplaatsen maken de stad aantrekkelijk
In de stad zijn er verschillende factoren die ratten in de kaart spelen. Restjes bij afvalbakken vormen een makkelijke voerplek, en gebreken aan gebouwen geven toegang tot beschutte ruimtes. De gemeente wijst onder meer op kapotte riolen en openingen naar kruipruimtes als aandachtspunt.
Ook eten dat voor vogels wordt neergelegd, lokt ratten aan. Daarom gaat de aanpak verder dan alleen de dieren weghalen die je ziet. Zolang er voedsel en toegangen blijven, komt de overlast op dezelfde plekken terug.
Restaurant moest onmiddellijk sluiten
Hoe erg het binnenshuis kan worden, bleek uit berichtgeving van RTL Nieuws van 31 maart 2026. Op geverifieerde beelden waren meerdere ratten te zien in de keuken van een horecazaak aan de Amsterdamse Javastraat. Ze liepen onder meer langs frituurpannen en een pizzaoven.
Na het bekijken van de video ging de NVWA ter plaatse kijken en sloot het restaurant direct. Inspecteurs troffen een forse plaag aan.
RTL meldde daarnaast dat het aantal geregistreerde ernstige overtredingen met ratten landelijk steeg van 40 in 2023 naar 163 in 2025. Dat zijn dus geen cijfers die alleen over Amsterdam gaan. Volgens de NVWA kan een grotere bereidheid om misstanden te melden ook bijdragen aan die toename.
Huge rats inside McDonald's kitchen in Amsterdam. Right where they prepare your food. pic.twitter.com/l10wmsd7xn
— RadioGenoa (@RadioGenoa) November 5, 2026
Waarom niet gewoon meer gif gebruiken?
Strengere regels voor bestrijdingsmiddelen zorgen voor discussie. Sinds 2023 gelden er uitgebreidere voorwaarden voor bepaalde middelen tegen ratten en muizen. De toelatingsautoriteit Ctgb bepaalt dat aangewezen middelen alleen als laatste redmiddel mogen worden gebruikt, en dan binnen een gecertificeerde aanpak.
Dat is niet voor niets. Sommige middelen kunnen ook vogels, huisdieren en roofdieren vergiftigen. Daarnaast bestaat het risico dat ratten en muizen resistent worden tegen de stoffen.
Daarom begin je met het wegnemen van voedsel en schuilplaatsen, het dichten van toegangen en het inzetten van niet-chemische bestrijding. Gif blijft onder voorwaarden een optie als andere maatregelen niet genoeg helpen.
Extra geld helpt alleen met een structurele aanpak
Amsterdam kondigde in 2025 aan het jaarlijkse preventiebudget te verdubbelen tot 500.000 euro. De focus ligt op betere afvalvoorzieningen, voorlichting en advies over het dichten van openingen in gebouwen.
Voor horecaondernemers adviseert de NVWA onder meer afgesloten voedselopslag, regelmatig geleegde afvalcontainers en het verwijderen van schuilplekken. Samenwerken met buren en verhuurders is ook belangrijk: als meerdere panden ermee te maken hebben, los je het niet in je eentje in de keuken op.
Bewoners en bezoekers kunnen vermoedens van ongedierte in restaurants of levensmiddelenwinkels melden bij de NVWA. Voor ondernemers geldt: als je wacht tot klanten een rat zien, ben je te laat. Preventie hoort bij de dagelijkse bedrijfsvoering.
