KOZP confronteert witte Nederlanders: waarom liep je nooit mee tegen Zwarte Piet?

De nationale actiereeks tegen Zwarte Piet kwam vorig jaar tot een einde. Desondanks was het Instagramprofiel van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) dit weekend, na de intochten van Sinterklaas, opnieuw actief. Zo werd onder andere een post van activist Daryll R. Landbrug gedeeld. Daarin richt hij zich tot witte Nederlanders die in de afgelopen vijftien jaar nooit naar een protest tegen Zwarte Piet zijn gegaan.

Landbrug spreekt de thuisblijvers aan

Landbrug, jongerenwerker en voormalig kandidaat voor BIJ1, stoort zich aan wat hij ziet als selectieve betrokkenheid. Mensen die graag genieten van zwarte cultuur, zegt hij, vinden lang niet altijd de weg naar een antiracismedemonstratie. In stevige bewoordingen twijfelt hij eraan hoeveel het onderwerp hen nu echt raakt.

In een volgende post trekt hij het nog persoonlijker. Hij vraagt volgers om hun partner, vrienden of kennissen te bevragen: wat ga je zélf doen als je racisme ziet gebeuren? Volgens hem komt die verantwoordelijkheid nu steeds weer bij zwarte en bruine Nederlanders te liggen, ook als de mensen om hen heen iets zouden kunnen zeggen. Beide teksten stonden eerst op Landbrugs eigen naam; daarna heeft KOZP ze via het eigen account verder gedeeld.

Los bericht over agenten bij de intocht

Op datzelfde account dook ook een oproep op van een andere partij. De organisatie Controle Alt Delete vroeg om video’s die al op social media circuleren en waarop agenten samen met traditioneel geschminkte Pieten te zien zijn. Bij de oproep stond een groepsfoto naast een politiewagen. Als je zulke beelden was tegengekomen, kon je ze volgens het bericht via een dm opsturen.

Tegenstanders vrezen dat individuele agenten zo herkenbaar rondgaan op internet. In de tekst van Controle Alt Delete wordt echter alleen gevraagd om al bestaande opnamen van de vieringen. Er wordt nergens opgeroepen om woonadressen of andere privégegevens van agenten te delen.

Wat was de rol van de gemeente Utrecht?

KOZP plaatste daarnaast een foto met een traditioneel geschminkte Piet naast Sinterklaas. In het onderschrift bekritiseerde de actiegroep de gemeente Utrecht en werd een link gelegd met publiek geld. Op de foto is duidelijk wie er naast de Sint staat; of diegene onderdeel was van de officiële intocht en of de gemeente daarvoor betaalde, valt uit het beeld niet af te leiden.

De Utrechtse raad boog zich eerder al over hoe de Pieten eruitzien. Zo stelde de Partij voor de Dieren in 2022 vragen over kroeshaarpruiken bij de intocht. Drie jaar daarna beëindigde Nederland Wordt Beter, de organisatie achter KOZP, haar landelijke campagne. Volgens hen was de traditioneel geschminkte Piet toen bij bijna alle grote publieke intochten verdwenen. Plaatselijke vieringen waar hij nog opduikt, worden via het Instagramaccount nog steeds uitgelicht.