Binnenkijken bij Shein: de schokkende realiteit waardoor je je winkelmandje laat staan

Voor een paar euro klik je zo een shirt je mandje in. Maar wat gaat er allemaal aan vooraf voordat het daar verschijnt? Videomaker Jenny Uncovers China dook in de wereld achter Shein. In haar video schetst ze een realiteit van supersnelle leveringen, lange dagen en arbeiders die nauwelijks alternatieven hebben.

Voor haar video I worked UNDERCOVER in Shein’s factory village reisde Jenny naar het gebied dat bekendstaat als ‘Shein Village’. In de beschrijving van haar reportage staat dat de productie daar draait op ongeveer 300.000 migrantenarbeiders.

Zij houden de constante aanvoer van nieuwe items in stand waarmee het bedrijf klanten blijft lokken. Achter dat enorme aanbod zit volgens de videomaker een systeem waarin snelheid, lage kosten en fluctuerende workloads de norm zijn.

Van schets tot lopende band in maar 72 uur

De razendsnelle productie is een groot thema in de video. Jenny stelt dat een ontwerp binnen 72 uur van idee naar daadwerkelijke productie kan gaan.

In de beschrijving noemt ze aantallen van 2.000 tot ruim 10.000 nieuwe stijlen per dag. Om dat tempo vol te houden, zijn fabrieken nodig die bliksemsnel kunnen schakelen en werknemers die meegaan met wat er op dat moment binnenkomt.

Voor de mensen achter de naaimachines betekent dat volgens haar een mix van hoge werkdruk en sterk wisselende takenpakketten.

Na middernacht is het voor sommigen nog lang niet klaar

Niet iedereen doet hetzelfde in het proces. De productie bestaat uit meerdere stappen, die qua tijden deels op elkaar aansluiten.

Volgens de reportage loopt het naaiwerk vaak door tot rond middernacht. Daarna volgt de afwerking: losse draadjes weghalen, kleding stomen en alles klaarmaken voor de volgende fase.

Voor de mensen die die laatste stap doen, kan het werk volgens Jenny doorgaan tot één of twee uur ’s nachts. Als de naald stopt, is de dienst voor anderen dus nog niet voorbij.

Stukloon houdt de prestatiedruk torenhoog

Jenny legt ook uit waarom fabrieken dit moeilijk anders kunnen organiseren. De concurrentie is hevig en de marges zijn dun. Daardoor is betalen per gemaakt kledingstuk volgens haar bijna onvermijdelijk.

Bij zo’n stukloonsysteem hangt je inkomen direct samen met hoeveel je aflevert. Die productiedruk voel je zowel in de fabriek als op individueel niveau.

Daar bovenop schommelt de hoeveelheid werk. De wendbaarheid die nodig is om snel op nieuwe orders te springen, levert werknemers volgens de videomaker ook onzekerheid op.

Voor veel werknemers is weggaan geen makkelijke uitweg

De reportage laat niet alleen de zware omstandigheden zien, maar ook het lastige keuzedilemma van de mensen op de werkvloer. Volgens Jenny zijn hun opties beperkt.

Zelfs als fabrieken sluiten, verdwijnt het probleem niet zomaar. Werknemers kunnen hun inkomen kwijtraken en met nog minder perspectief achterblijven.

Het gaat dus niet alleen om de vraag waarom iemand blijft. Voor veel arbeiders draait het volgens de videomaker ook om welke andere banen er überhaupt te vinden zijn.

Het probleem reikt verder dan Shein

Jenny plaatst haar observaties in een groter plaatje. De arbeidskwesties die ze schetst, spelen volgens haar niet exclusief bij Shein. Ze horen bij een mode-industrie waarin lage prijzen, snelheid en een steeds wisselend assortiment centraal staan.

Lange dagen en beperkte sociale bescherming zijn volgens haar de keerzijde van dat model. De reportage vraagt daarmee aandacht voor de mensen achter de kleding: werknemers van wie het dagelijks leven wordt gestuurd door het tempo van fast fashion.

Dit stuk is gebaseerd op de door Jenny Uncovers China aangeleverde beschrijving van haar video. De genoemde cijfers en omstandigheden zijn door de maker zelf aangevoerd en voor dit artikel niet onafhankelijk geverifieerd.