Voor een groot aantal Nederlandse huishoudens lijkt een financiële domper aan te komen. Het kabinet wil namelijk een belangrijke belastingregeling voor hoge zorgkosten schrappen.
Het gaat om de aftrek specifieke zorgkosten. Met die regeling kun je, als je aan de voorwaarden voldoet, een deel van je medische uitgaven opvoeren bij je belastingaangifte.
Met name ouderen, mensen met een chronische aandoening en mensen met een beperking maken hier vaak gebruik van.
Gaan de plannen door, dan verdwijnt het belastingvoordeel per 1 januari 2028.
Dat kan sommige huishoudens jaarlijks honderden euro’s kosten.
Bijna 900.000 huishoudens gebruiken de regeling
Voor veel Nederlanders is de aftrek specifieke zorgkosten een belangrijk financieel steuntje in de rug.
De zorgverzekering dekt lang niet alle medische uitgaven.
Denk aan bepaalde medicijnen, hulpmiddelen, voorgeschreven diëten of reiskosten voor een behandeling.
Voldoe je aan de regels en zijn je kosten hoog genoeg, dan mag je een deel aftrekken van je belastbaar inkomen.
Daardoor valt je uiteindelijke belastingbetaling lager uit.
Uit cijfers die het kabinet naar de Tweede Kamer stuurde, blijkt dat in 2024 ongeveer 900.000 huishoudens van de regeling gebruikmaakten.
Voor veel mensen is het dus geen incidentele meevaller, maar een vast onderdeel van het huishoudbudget.
Hoeveel geld kunnen mensen verliezen?
Dat hangt af van je persoonlijke situatie.
Volgens berekeningen waarover onder meer Zorgwijzer schreef, levert de regeling gebruikers gemiddeld zo’n 400 euro per jaar op.
Dat is een gemiddelde: sommigen krijgen minder terug, anderen besparen juist flink meer.
De uitkomst hangt onder andere af van je inkomen, de hoogte van de zorgkosten en je belastingpositie.
Ook kan het indirect invloed hebben op inkomensafhankelijke toeslagen.
De aftrek drukt nu namelijk je verzamelinkomen, dat weer meetelt voor allerlei regelingen.
Verdwijnt de aftrek, dan kan dat inkomen op papier hoger worden zonder dat je echt meer gaat verdienen.
Daardoor kan je toeslag lager uitvallen.
Waarom wil het kabinet de regeling afschaffen?
Het kabinet vindt dat de huidige aftrek niet goed genoeg werkt.
De regels zijn ingewikkeld voor burgers en lastig uitvoerbaar voor de Belastingdienst.
Je moet zelf uitzoeken welke kosten wél en niet mogen meetellen.
Ook moet je bonnetjes en ander bewijs bewaren.
Daarnaast is er een inkomensafhankelijke drempel, waardoor niet elke euro aan zorgkosten direct voordeel oplevert.
Volgens het kabinet is de aftrek niet scherp genoeg gericht op de mensen die de steun het hardst nodig hebben.
Bovendien moeten mensen hun zorgkosten eerst zelf voorschieten en krijgen ze pas later mogelijk belastingteruggaaf.
Daarom wordt gekeken naar andere manieren om mensen met hoge zorgkosten te helpen.
Honderden miljoenen euro’s
De afschaffing heeft ook impact op de rijksbegroting.
Volgens NieuwRechts levert de maatregel de schatkist ongeveer 533 miljoen euro op.
Voor een nieuwe vorm van ondersteuning is volgens die berichtgeving circa 350 miljoen euro gereserveerd.
Dat roept meteen een belangrijke vraag op.
Hoe wordt dat geld straks ingezet, en worden mensen die nu afhankelijk zijn van de aftrek voldoende gecompenseerd?
Daarover is nog geen volledige duidelijkheid.
Het kabinet onderzoekt hoe de ondersteuning anders kan worden ingericht.
Een uitgewerkt vervangend voorstel is nog niet gepresenteerd.
Vooral ouderen en chronisch zieken maken zich zorgen
Organisaties voor mensen met een chronische ziekte of beperking slaan alarm over de plannen.
Extra zorgkosten zijn voor deze groep vaak structureel, niet tijdelijk.
Wie jarenlang hulpmiddelen, speciale voeding of vervoer naar het ziekenhuis nodig heeft, blijft elk jaar opnieuw kosten maken.
Het belastingvoordeel vangt daar nu een deel van op.
Verdwijnt die mogelijkheid, dan raakt dat direct het besteedbare inkomen.
Voor wie een laag of middeninkomen heeft, kunnen enkele honderden euro’s per jaar veel uitmaken.
Bovendien kun je op noodzakelijke medische kosten nauwelijks besparen.
Ook de Tweede Kamer heeft vragen
Politiek ligt het voorstel gevoelig.
In september vroeg de Tweede Kamer via een motie het kabinet te onderzoeken hoe de aftrek behouden kan blijven, maar dan gerichter en doelmatiger.
De motie kwam van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker en kreeg brede steun.
De Kamer wil vooral voorkomen dat mensen met een chronische aandoening of beperking extra financieel worden geraakt.
Het kabinet zegt de knelpunten in de huidige regeling te willen oplossen.
Tegelijkertijd wordt nog bekeken welke alternatieven mogelijk zijn.
De discussie is dus nog niet klaar.
Wat betekent dit voor jouw belastingaangifte?
Voor wie nu gebruikmaakt van de aftrek, verandert er op dit moment niets.
Het voorstel is om de regeling per 1 januari 2028 te schrappen.
Tot die tijd blijven de huidige regels gelden zolang de wet niet is aangepast.
Maak je in 2026 of 2027 aftrekbare zorgkosten, dan kun je die onder de bestaande voorwaarden nog gewoon opvoeren bij je aangifte.
Let er wel op dat niet alle medische uitgaven aftrekbaar zijn.
Voor medicijnen, hulpmiddelen en vervoerskosten gelden specifieke voorwaarden.
Het verplichte eigen risico van de zorgverzekering is niet aftrekbaar.
Twijfel je, check dan de website van de Belastingdienst om te zien welke uitgaven meetellen.
Mogelijk ook gevolgen voor zorgtoeslag
Er is nog een minder bekende mogelijke impact: de zorgtoeslag.
De huidige aftrek kan je verzamelinkomen verlagen.
Dat inkomen telt mee bij het bepalen van je recht op toeslagen.
Als de aftrek verdwijnt, kan het inkomen voor die berekening hoger uitpakken.
Sommige huishoudens krijgen dan mogelijk minder zorgtoeslag.
Of dat zo is en om welke bedragen het gaat, hangt af van je situatie en de regels die dan gelden.
Het is dus zeker niet zo dat alle 900.000 huishoudens hetzelfde bedrag kwijtraken.
Ook andere tegemoetkoming verdwijnt mogelijk
Naast de belastingaftrek wil het kabinet mogelijk ook de bijbehorende Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten stoppen.
Die regeling is er voor mensen die door hun belastingpositie niet het volledige voordeel van de aftrek kunnen benutten.
Voor sommige huishoudens is dit een extra financiële steun in de rug.
Ook voor deze groep moet helder worden wat er eventueel voor in de plaats komt.
Dat maakt de discussie over compensatie extra belangrijk.
Is het besluit al definitief?
Nee.
Hoewel de afschaffing in het Belastingplan 2027 staat, moeten zowel de Tweede als de Eerste Kamer nog akkoord gaan met de wet.
Tijdens de behandeling kan er gesleuteld worden aan de plannen.
Kamerleden kunnen bijvoorbeeld voorstellen indienen om onderdelen aan te passen of kwetsbare groepen extra te beschermen.
Daarom is niet zeker dat de aftrek precies in de voorgestelde vorm verdwijnt.
Wel is duidelijk dat het kabinet de huidige regeling wil vervangen.
Wat kun je voorlopig doen?
Heb je hoge zorgkosten, dan is het slim de ontwikkelingen te blijven volgen.
Maak je nu aanspraak op de aftrek, dan hoef je daar niet mee te stoppen.
Benut de bestaande mogelijkheden zolang ze gelden.
Bewaar facturen en betalingsbewijzen van medische uitgaven die mogelijk aftrekbaar zijn.
Controleer bij je aangifte welke voorwaarden voor jou gelden.
Pas als het wetsvoorstel definitief is en er duidelijkheid is over een eventuele vervangende regeling, kun je de gevolgen voor jouw situatie echt goed doorrekenen.
Grote onzekerheid voor honderdduizenden Nederlanders
De voorgenomen afschaffing van de aftrek voor specifieke zorgkosten raakt de betaalbaarheid van noodzakelijke zorg.
Het kabinet wil de belastingregels eenvoudiger maken en steun gerichter inzetten.
Belangenorganisaties vrezen tegelijk dat ouderen en chronisch zieken erop achteruitgaan als er geen goede compensatie komt.
Voor zo’n 900.000 huishoudens staat daarmee een vertrouwde regeling onder druk.
Of de afschaffing er daadwerkelijk komt en in welke mate mensen erop achteruitgaan of worden gecompenseerd, moet de komende tijd blijken.
Wat vind jij: moet de belastingaftrek voor hoge zorgkosten blijven bestaan?
