App jij via WhatsApp met vrienden en familie? Wees dan de komende tijd extra waakzaam. Er gaat een vals bericht rond waarmee oplichters proberen toegang te krijgen tot WhatsApp-accounts.
Het venijn zit ’m erin dat het bericht totaal niet verdacht overkomt.
Je krijgt een vriendelijk appje van iemand die je kent met de vraag of je even wilt stemmen op een meisje dat meedoet aan een wedstrijd.
Klinkt als een kleine moeite.
Maar achter die vraag schuilt een slimme truc waarmee criminelen jouw WhatsApp kunnen misbruiken.
Consumentenprogramma Kassa waarschuwt hiervoor en legt uit hoe je voorkomt dat je account in verkeerde handen belandt.
Het start met een onschuldig ogend appje
De oplichters sturen een WhatsApp-bericht dat lijkt te komen van een vriend, familielid of andere bekende.
In dat bericht staat de vraag of je wilt stemmen op een meisje dat Eliška heet.
Het zou gaan om de dochter van een vriendin van de afzender.
Ze zou deelnemen aan een wedstrijd om een gratis dansles te winnen.
Jij hoeft alleen maar op een link te tikken en je stem uit te brengen.
Voor veel mensen klinkt dat als een aardig verzoek.
Waarom zou je een kennis niet even helpen?
Precies op dat vertrouwen spelen de oplichters in.
Het bericht lijkt écht van jouw contact te komen
Wat deze werkwijze extra tricky maakt: het bericht kan echt verstuurd zijn vanaf het WhatsApp-account van iemand die in jouw contacten staat.
Dat account kan eerder al zijn overgenomen of misbruikt.
Daardoor lijkt het of een goede vriend of familielid jou persoonlijk om hulp vraagt.
Je ziet de naam, de vertrouwde profielfoto en je chat misschien al jaren met diegene.
Daardoor slaat je argwaan minder snel aan.
Maar ook als een bericht van een bekend nummer komt, betekent dat nog niet dat die persoon het zelf heeft verzonden.
Wat gebeurt er als je op de link tikt?
Open je de link, dan kom je op een site die sprekend lijkt op een echte stemwedstrijd.
Die pagina vraagt je om te stemmen.
Daarvoor moet je vaak eerst je telefoonnummer invullen.
Vervolgens kan de site vragen om een verificatiecode door te sturen, een QR-code te scannen of binnen WhatsApp een koppelverzoek te bevestigen.
En precies daar gaat het mis.
Als je zo’n verzoek goedkeurt, kunnen criminelen hun eigen computer of tablet koppelen aan jouw WhatsApp.
Dat gebeurt soms zonder dat je direct doorhebt wat je eigenlijk hebt toegestaan.
Alleen het openen van de link betekent niet meteen dat je account is overgenomen. Het echte risico ontstaat wanneer je daarna de gevraagde verificatie- of koppelstappen uitvoert.
Criminelen kunnen meelezen en jou nadoen
Zodra een onbekend apparaat aan jouw WhatsApp hangt, kunnen oplichters berichten inzien die via dat apparaat beschikbaar zijn.
Ze kunnen zich ook voordoen als jou.
Dat betekent dat ze berichten kunnen sturen naar jouw vrienden, familie en collega’s.
De impact kan groot zijn.
Want een bericht vanaf jouw vertrouwde nummer wekt sneller vertrouwen.
Zo kunnen oplichters de fraude verder rondsturen.
Dit staat bekend als ‘ghost pairing’
De methode heet ghost pairing.
Daarbij proberen criminelen niet per se je hele telefoon over te nemen.
Ze misbruiken de optie om extra apparaten aan WhatsApp te koppelen.
Normaal is die functie superhandig.
Je kunt zo WhatsApp gebruiken op je pc of tablet.
Maar als een oplichter jou zo ver krijgt om zijn apparaat te koppelen, werkt dezelfde functie tegen je.
Het lastige is dat WhatsApp op je eigen telefoon vaak gewoon blijft werken.
Daardoor merk je niet meteen dat iemand anders meekijkt.
Vervolgens komt vaak een geldvraag
Hebben criminelen eenmaal toegang, dan kunnen ze allerlei berichten versturen.
Soms sturen ze het stemverzoek opnieuw door.
Maar ze kunnen ook ineens om geld vragen.
Bijvoorbeeld omdat er zogenaamd een rekening openstaat of omdat iemand tijdelijk niet kan inloggen bij de bank.
De ontvanger denkt met jou te praten.
Terwijl het in werkelijkheid om een oplichter gaat.
Bel daarom bij onverwachte betaalverzoeken altijd even met de afzender om te checken.
Zelfs als het bericht uit naam van een vertrouwd contact komt.
Er worden ook andere meisjesnamen gebruikt
Eliška is niet de enige naam die in deze truc voorbij komt.
Volgens Kassa zijn er ook varianten waarin om stemmen wordt gevraagd voor meisjes met namen als Emma, Klara, Mia of Sophia.
Het verhaal blijft nagenoeg hetzelfde.
Een meisje zou meedoen aan een wedstrijd en jouw stem nodig hebben voor een prijs.
Wees dus niet alleen alert op die ene naam.
Vergelijkbare verzoeken met andere namen kunnen uit dezelfde fraudehoek komen.
Check direct of er vreemde apparaten aan jouw WhatsApp hangen
Je kunt zelf controleren of er onbekende apparaten aan je WhatsApp-account gekoppeld zijn.
Dat is slim om te doen, zeker als je onlangs op een verdachte link hebt geklikt en een koppelverzoek hebt bevestigd.
Zo doe je die check:
- Start WhatsApp op je mobiel.
- Op Android tik je op de drie puntjes en kies je Gekoppelde apparaten. Op iPhone staat dit onder Instellingen.
- Check welke pc’s, tablets of andere apparaten verbonden zijn.
- Zie je iets onbekends? Tik erop en kies Uitloggen.
Zo verbreek je de verbinding met dat apparaat.
Een oplichter die via dat gekoppelde apparaat binnenkwam, kan jouw WhatsApp dan niet langer openen.
Heb je het bericht al ontvangen?
Kreeg je een appje met de vraag om op Eliška of een ander meisje te stemmen?
Klik niet op de link.
Neem liever rechtstreeks contact op met de afzender.
Bel diegene bijvoorbeeld even.
Vraag of hij of zij het bericht echt zelf heeft gestuurd.
Is dat niet zo?
Geef dan door dat zijn of haar WhatsApp waarschijnlijk is misbruikt.
Adviseer om meteen de gekoppelde apparaten na te lopen en onbekende verbindingen te verwijderen.
Zo voorkom je dat nog meer mensen erin trappen.
Zet tweestapsverificatie aan
Naast het checken van gekoppelde apparaten kun je je WhatsApp extra beveiligen.
Een belangrijke stap is het inschakelen van tweestapsverificatie.
Daarmee voeg je een extra beveiligingslaag toe.
Je vindt deze optie in de instellingen van WhatsApp.
Ga naar Account en kies Verificatie in twee stappen.
Volg de stappen om een pincode in te stellen.
Die extra laag maakt het lastiger voor criminelen om jouw account opnieuw te registreren.
Let op: tweestapsverificatie vervangt niet het belang van het weigeren van verdachte koppelverzoeken.
Ben je de toegang tot WhatsApp kwijt?
Ben je slachtoffer geworden en kom je niet meer in je account?
Probeer dan opnieuw in te loggen met je eigen telefoonnummer.
WhatsApp stuurt je een zescijferige code via sms of een telefoontje.
Registreer je nummer opnieuw en voer de code in; andere apparaten worden volgens WhatsApp dan afgemeld.
Controleer daarna je beveiligingsinstellingen.
Breng ook vrienden en familie op de hoogte dat er mogelijk berichten uit jouw naam zijn verstuurd.
Zo voorkom je dat zij in nieuwe verzoeken trappen.
Juist het vertrouwen maakt deze truc zo effectief
Veel mensen denken bij online oplichting aan vreemde nummers, slecht geschreven mailtjes of dubieuze sites.
Deze WhatsApp-methode werkt anders.
Oplichters misbruiken de vertrouwensband tussen jou en je contacten.
Een vriendelijk stemverzoek voelt veel onschuldiger dan direct om geld vragen.
En omdat het van een bekende lijkt te komen, trap je er sneller in.
Zodra één persoon valt, kunnen criminelen weer nieuwe contacten benaderen.
Zo blijft de fraude rondgaan.
Ook in Duitsland klinkt de waarschuwing
Het speelt niet alleen in Nederland.
Volgens Kassa waarschuwt de Duitse politie al weken voor soortgelijke WhatsApp-berichten.
Ook daar proberen criminelen accounts te kapen via valse links en koppelverzoeken.
De Duitse autoriteiten roepen gebruikers op hun accounts goed te beveiligen.
Dat laat zien dat het geen onschuldig kettingbericht is, maar serieuze digitale oplichting.
Informeer vooral vrienden en familie
De beste bescherming is opletten en even checken.
Krijg je onverwacht een verzoek om te stemmen?
Controleer dan eerst of het klopt.
Deel nooit zomaar verificatiecodes en keur geen onbekende koppelverzoeken goed.
Vraagt iemand uit je contacten plotseling om geld?
Bel die persoon dan via een vertrouwd nummer.
Een paar seconden extra controleren kan voorkomen dat criminelen je chats inzien en daarna ook jouw vrienden en familie benaderen.
Het is slim om deze waarschuwing te delen met mensen die veel WhatsApp gebruiken.
Zeker als zij niet weten dat oplichters ook via accounts van bekenden kunnen berichten.
Heb jij al zo’n bericht over Eliška, Emma of een ander meisje gekregen? Laat ook anderen het weten.
