Op een doodgewone vrijdagmiddag stonden ze ineens op en liepen de les uit. In allerlei steden in Nederland zag je scholieren en studenten de straat op gaan om te protesteren tegen de dienstplicht en het uitbreiden van het leger. En ze deden dat niet in hun eentje: het maakte deel uit van een Europese actiedag in 25 landen.
Om 13.00 uur massaal het lokaal uit
Vanaf één uur ’s middags stapten jongeren hun lokalen uit, meldt Hart van Nederland op basis van ANP-berichtgeving. In Amsterdam trok een stoet UvA-studenten vanaf de Roeterseilandcampus richting de Stopera. Rond half twee stonden daar ongeveer 300 studenten en leerlingen van middelbare scholen en hogescholen.
Op spandoeken stond onder meer “Geen nationalisme, geen racisme, geen militarisme”. Ook werd er geroepen: “De NAVO is niet voor ons”.

Rotterdam en Utrecht deden ook mee
In Rotterdam kwamen bij de Hogeschool Rotterdam zo’n honderd mensen bij elkaar. Ze droegen borden met teksten als “stop de militarisering” en “stop de oorlogskoorts”. Opvallend: ook zo’n twintig vijftigplussers sloten zich aan om de jongeren te steunen.
De grootste opkomst zag je in Utrecht. Op het Domplein stonden om en nabij 350 mensen. Vanaf het podium klonk in het Engels dat jongeren geen oorlog willen. Op een spandoek las je: “invest in our future, not in bombs”.
Waar draait het om?
In Nederland klinkt al langer de roep om een sterkere krijgsmacht. Door de oorlog in Oekraïne en de gespannen verhoudingen met Rusland willen veel Europese landen hun leger opschalen. Daardoor ligt ook de dienstplicht weer op tafel. Volgens Hart van Nederland wordt gekeken naar aanpassingen waarbij jongeren mogelijk selectief worden opgeroepen.
Voor veel jongeren voelt dat als een bedreiging. Ze vrezen dat zij straks de gevolgen moeten dragen van een oorlog waar ze zelf niet voor hebben gekozen.
Tachtig procent is tegen?
Uit een peiling van Peil.nl blijkt dat 80 procent van de jongeren tegen de dienstplicht is. Wel goed om te weten: die peiling is uitgevoerd in opdracht van de SP en de organisatoren van de actiedag, FNV Young & United en studentenbond LSVb. Het is dus niet onafhankelijk onderzoek.
Ook actie in Duitsland
Niet alleen hier gingen jongeren de straat op. In Duitse steden waren er ook schoolstakingen tegen de dienstplicht. Volgens Metro viel de opkomst daar wel lager uit dan verwacht.
Gemengde reacties
Op Facebook barstte een fel debat los. Honderden mensen reageren onder berichten van Metro en Hart van Nederland. Sommigen vinden het goed dat jongeren hun stem laten horen. Anderen benadrukken juist dat een sterk leger in deze onrustige tijden nodig is, en dat jongeren daar ook een rol in kunnen spelen.
Het laatste woord over de dienstplicht is nog niet gezegd. Maar één ding kun je wel stellen: veel jongeren staan er allesbehalve om te springen.



