Het is lekker makkelijk om apparaten op afstand te bedienen, maar ook als alles vlekkeloos werkt, verdient die verbinding aandacht. De kwetsbaarheid van slimme apparaten in huis staat opnieuw in de schijnwerpers. Showblad schrijft over uitspraken van ENISA-directeur Juhan Lepassaar, die oproept om de beveiliging van connected apparatuur serieus te nemen.
Volgens die berichten gaat het niet alleen om computers en telefoons. Zodra er een internetverbinding aan te pas komt, kan vrijwel elk apparaat een doelwit worden. Wat betekent dat voor spullen die thuis ongemerkt aan je netwerk bungelen?
De verbinding is de kern
Een ouderwetse wasmachine zonder internet is echt iets anders dan een model dat je via een app bedient. De Rijksoverheid noemt onder meer smart-tv’s, gekoppelde thermostaten en slimme horloges als voorbeelden van apparaten die gegevens uitwisselen. Dat maakt aansturen op afstand mogelijk, maar brengt ook aandachtspunten voor privacy en veiligheid met zich mee.
Een camera kan bijvoorbeeld veel zeggen over je woning. En aan het gedrag van een thermostaat kun je soms afleiden wanneer je thuis bent. Kijk daarom niet alleen naar wat een apparaat kan, maar ook naar de data die het verzamelt en met welke diensten die informatie wordt gedeeld.
De Rijksoverheid raadt aan de privacyverklaring van de fabrikant te lezen en updates voor apparaten en bijbehorende apps tijdig te installeren. Gebruiksgemak en onderhoud horen bij elkaar; je bent niet klaar zodra de installatie is gelukt.
Updates zijn meer dan alleen extra snufjes
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur adviseert regelmatig te controleren of er beveiligingsupdates beschikbaar zijn. Sommige apparaten installeren die automatisch, bij andere moet je zelf aan de slag. Erop vertrouwen dat de fabrikant alles vanzelf regelt, is dus niet genoeg.
Kijk in de handleiding of op de website van de leverancier voor de juiste stappen. Controleer ook of jouw model bekende kwetsbaarheden heeft. Juist bij apparaten die jarenlang probleemloos draaien, schiet digitaal onderhoud er makkelijk bij in.
Koop je een nieuw slim apparaat, let dan op de beschikbaarheid en looptijd van updates, aldus de toezichthouder. Besteed ook aandacht aan hoe een fabrikant met veiligheid omgaat en hoe bereikbaar die is bij problemen. Een lage aanschafprijs zegt niets over de support die je later krijgt. De vraag is niet alleen of het nu werkt, maar ook hoe het veilig onderhouden kan blijven.
Wachtzinnen en een eigen netwerk
ENISA noemt in zijn richtlijnen voor slimme woningen verschillende maatregelen die elkaar versterken. Gebruik lange, unieke wachtwoorden en zet extra aanmeldbeveiliging aan wanneer dat kan. Volg bij het instellen de beveiligingsstappen uit de handleiding in plaats van die over te slaan.
Het agentschap raadt ook aan om meldingen over updates te activeren. Dan hoef je minder op je geheugen te vertrouwen. Overweeg verder om slimme apparaten op een apart wifinetwerk te plaatsen, los van je andere apparatuur. Of en hoe dat kan, hangt af van je router en instellingen.
Denk ook aan apparaten die je niet meer gebruikt. ENISA adviseert om die uit te schakelen en los te koppelen. Let bij verkoop, weggeven of retourneren op opgeslagen data. Door gegevens te wissen en het apparaat terug te zetten naar de fabrieksinstellingen voorkom je dat je persoonlijke informatie meegeeft.
Ook fabrikanten hebben een plicht
Digitale veiligheid mag niet volledig afhangen van een consument die alle instellingen doorgrondt. ENISA benadrukt dat beveiliging al bij het ontwerp moet beginnen en dat veilige standaardinstellingen essentieel zijn. Goede ondersteuning tijdens het gebruik hoort daar ook bij.
Voor thuis is een praktische eerste stap: overzicht maken. Welke apparaten zijn verbonden, welke apps horen daarbij en via welk kanaal komen onderhoudsmeldingen binnen? Dat zijn zinvolle vragen, ook als er geen enkel teken van een hack is.
Deze waarschuwing betekent niet dat elk huishouden wordt aangevallen. Wel maakt ze duidelijk dat slim gemak een kleine, terugkerende onderhoudstaak met zich meebrengt. Door verbindingen, updates en toegangsrechten bewust te beheren, volg je de basisadviezen van de officiële instanties.
Meer lezen:
https://showblad.nl/nieuws/eu-geeft-waarschuwing-af-aan-alle-inwoners
https://www.rdi.nl/onderwerpen/draadloze-apparatuur/tips/beveiliging-slimme-apparaten
https://www.enisa.europa.eu/news/enisa-news/securing-smart-infrastructure-in-covid-19-pandemic
