Ophef: tv-zender zoekt alleen roetpieten en wijst witte sollicitanten af

Een oproep om roetpieten te werven voor de Sinterklaasintocht in Antwerpen heeft heel wat kritiek opgeroepen richting Ketnet, de Vlaamse publieke kinderzender. In de advertentie stond dat onder meer witte Europeanen, Scandinaviërs en Oost-Europeanen niet in aanmerking kwamen. Ook de Vlaamse mediaminister Cieltje Van Achter vindt dat de oproep verkeerd is aangepakt.

De rekrutering liep via GEORGE Casting en was bedoeld voor de intocht op 14 november. Volgens de VRT ging het om een extra zoektocht naar vijf figuranten. In een eerdere ronde waren er al witte kandidaten geselecteerd.

Dit stond als voorwaarde in de oproep

Het castingbureau zocht speelse, kindvriendelijke roetpieten voor een tv-productie. De oproep was open voor alle genders, maar sloot bepaalde herkomsten expliciet uit.

Precies die selectie-eis ligt nu onder vuur. Als je tot de genoemde groepen behoorde, kon je voor deze extra call niet reageren, los van hoe geschikt je eventueel was voor de rol.

Vlaams Belang-parlementslid Filip Brusselmans kaartte de kwestie op 28 oktober aan in het Vlaams Parlement. Hij hekelde dat een publieke omroep witte kandidaten buitensluit en vroeg de minister om opheldering.

VRT wilde de laatste vijf posities anders bezetten

De VRT legt uit dat het pietenkorps normaal uit 21 deelnemers bestaat. Na de eerste ronde waren zestien figuranten vastgelegd, onder wie drie pieten in een rolstoel.

Voor de openstaande plekken wilde de omroep gericht kandidaten met andere etnische achtergronden bereiken. Daarbij verwijst de VRT naar de beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid, waarin staat dat de omroep de diversiteit van de samenleving moet weerspiegelen.

Volgens VRT-woordvoerder Yasmine Van der Borght vinden sommige groepen minder vlot hun weg naar dit soort producties. Met de aanvullende oproep wilde men hun deelname stimuleren. Er was dus geen algemene ban op witte pieten voor de hele intocht, maar wel voor deze specifieke wervingsronde.

Expert discriminatierecht zet kanttekeningen

Hoogleraar discriminatierecht Jogchum Vrielink vindt die motivatie onvoldoende om de uitsluiting te verantwoorden. Hij wijst erop dat etnische afkomst een beschermd criterium is, en dat een rechtstreeks onderscheid daarop maar in uitzonderlijke gevallen kan.

Soms is een specifiek kenmerk écht noodzakelijk voor een rol. Maar bij een roetpiet, waarvan het uiterlijk ook met schmink wordt gecreëerd, acht Vrielink zo’n vereiste lastig te verdedigen.

Zijn kritiek richt zich op het gekozen middel om meer diversiteit te realiseren: al bij voorbaat een volledige groep kandidaten uitsluiten. Dat is zijn juridische inschatting als expert, geen rechterlijke uitspraak over deze oproep.

Minister: castingbureau heeft dit verkeerd aangepakt

Van Achter bevestigde in het parlement dat er in de eerste ronde al witte kandidaten waren gekozen. Tegelijk stelde ze dat de aanpak van het castingbureau niet de juiste was.

Volgens de minister had je de zoektocht anders moeten opzetten. Tegenover Doorbraak benadrukte ze dat je meer diverse kandidaten bereikt met een brede casting, niet door te selecteren op huidskleur. Ze heeft haar kritiek aan de VRT overgemaakt.

Bronnen: aangeleverde berichtgeving, Doorbraak en verslag Vlaams Parlement, 28 oktober 2026.